Sizi
Arayalım

Yangın Söndürme Tesisatı Periyodik Kontrolü

Su rezervi ve emiş, dağıtım sürekliliği ile talep ve alarm senaryosu başlıklarında inceleme, ölçüm ve fonksiyon doğrulaması. Kontrol süresi ve mevzuat dayanağı, kaydedilecek kanıt, deney sınırlamaları ve kabul kararının nasıl kurulduğu — SÖZTEK'in hazırladığı teknik rehber.

Yangın Söndürme Tesisatı Periyodik Kontrolü

Yangın Söndürme Tesisatı Periyodik Kontrolü, su rezervi, yangın pompası, dağıtım ve zonlar, sprinkler ve hidrant bölümlerinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Bu teknik rehber; tesis yöneticisi, bakım sorumlusu ve kontrol hazırlığını yürüten kişiler için kapsamı, kanıtları ve uygulama sırasını açıklar. Muayene ve deneyler yetkin kişilerce, ekipmana özel güvenli test planıyla yapılır; metin üretici kullanım veya müdahale talimatının yerine geçmez.

Kapsam ve çalışma prensibi

Su deposundan en uzak kullanım noktasına kadar bütün koruma zinciri değerlendirilir. Bu sayfa pompa, sprinkler ve hidrant rehberlerinin üst kapsamıdır.

Kontrol süresi ve mevzuat dayanağı

EK III Tablo 3 yangın söndürme sistemleri satırında, standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl öngörülür. Pompa, sprinkler, dolap ve hidrantlar bu sistemin bileşenleridir. EK III 2.3.5 proje değerlendirmesini düzenler. [K1, K2]

Yönetmelik madde 7 ve EK III ilgili tablo satırı birlikte ele alınır. 23 Aralık 2025 değişikliği kapsamın tablolardaki ekipman ve ekipman gruplarına göre belirlenmesini vurgular. Günlük işletme gözetimi, bakım ve periyodik kontrol farklı faaliyetlerdir. Arıza veya güvenliği etkileyen değişiklikte takvim beklemek uygun değildir. Kontrol tarihinde geçerli düzenleme ve ekipmana özgü Bakanlık kriteri ayrıca doğrulanır.

Standartların seçimi ve kapsam sınırları

Aşağıdaki teknik kaynaklar birer kapsam eşleştirmesidir. Tasarım standardı, bakım gereği ve yasal periyodik kontrol dönemi aynı şey değildir. Mevzuatta yer alan TS atfı ile güncel uluslararası baskı ayrı kaydedilir. Standart numarası tek başına uygulanabilirlik veya uygunluk kanıtı sayılmaz. [T1 ve devamı]

Teknik kaynakUygulama sınırı
EN 12845 ailesiOtomatik sprinkler sistemlerinde tasarım, kurulum ve bakım kapsamı değerlendirilir. Projede kullanılan baskı ve sistem tipi belirlenmeden bütün yangın sistemlerine uygulanmaz.
EN 671-3Hortum makaraları ve hortum sistemlerinin bakım ve inceleme kapsamına yöneliktir; pompanın veya sprinkler ağının tüm kabul ölçütlerini vermez.

Standartların tam metinleri üzerinden ekipmana uygun madde, deney koşulu ve kabul sınırı belirlenmelidir. Bu rehberde sayısal limit bulunmaması, testin limitsiz yapılabileceği anlamına gelmez.

Yangın Söndürme Tesisatı Periyodik Kontrolü bileşenleri ve kontrol sınırları
Bileşenler ve kontrol sınırları

Ayrıntılı teknik inceleme

Su kaynağı

Depo kullanılabilir hacmi ve besleme sürekliliği projeyle karşılaştırılır. Başka kullanım için ayrılan suyun yangın rezervini azaltıp azaltmadığı incelenir. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.

Dağıtım ağı

Vana konumları, boru hasarları, korozyon ve bölge ayrımları kaydedilir. Kapalı bir vana sistemin bir bölümünü korumasız bırakabilir. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.

Entegre deney

Pompa başlatma, alarm iletimi ve su dağıtımı uygun senaryoyla değerlendirilir. Deney öncesinde geçici koruma kaybı ve tahliye suyu yönetilir. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.

Kontrol hazırlığı ve güvenli uygulama

Ekipman kimliği, kullanım kılavuzu, önceki raporlar, bakım kayıtları ve yapılan değişiklikler hazırlanır. Proje gerektiren tesislerde güncel proje sahadaki düzenle karşılaştırılır. Kapsam, teknik çizim veya envanter üzerinde tanımlanır; yardımcı sistemlerin dahil olup olmadığı önceden kararlaştırılır.

Duruş, erişim ve enerji izolasyonu kontrol ekibiyle koordine edilir. Basınç, sıcaklık, elektrik ve hareket kaynakları ayrı dikkate alınır. Emniyet devrelerini etkisizleştirerek veya koruyucuları açık bırakarak normal çalışma deneyi yapılmaz. Bu metin sökme, basınçlandırma veya arıza giderme talimatı değildir.

Yangın Söndürme Tesisatı Periyodik Kontrolü güvenli uygulama aşamaları
Güvenli kontrol uygulama sırası

Ölçüm ve fonksiyon doğrulaması

Ölçümün amacı önce tanımlanır: görünür hasar incelemesi, performans ölçümü ve güvenlik fonksiyonu testi farklı kanıtlar üretir. Test öncesinde beklenen davranış, test koşulu ve güvenli durdurma yöntemi belirlenir. Uygun ölçüm aracı seçilir; cihaz kimliği ve kalibrasyon bilgisi kayıtla ilişkilendirilir.

Bir düğmenin, motorun veya göstergenin çalışması tüm güvenlik zincirini doğrulamaz. Sonuç ilgili bileşen ve çalışma modu için yorumlanır. Aynı sistemde farklı çalışma modları varsa hangi modun değerlendirildiği açıkça yazılır. Yapılmayan deney yapılmış gibi olumlu işaretlenmez.

Bulguların raporlanması

Bulgu; ekipman kimliği, konum, yöntem, gözlem veya ölçüm ve kabul kaynağıyla birlikte kaydedilir. Fotoğraf açıklaması bulgunun yerini göstermelidir. Bakımın tamamlanması ile düzeltmenin doğrulanması ayrı aşamalardır. Güvenlik fonksiyonu üzerinde işlem yapılmışsa ilgili işlevin yeniden değerlendirilmesi gerekir.

İşletme takip şablonu

Bu tablo hazırlık ve takip içindir; resmi kontrol raporu değildir.

Kayıt alanıDoldurulacak bilgi
Ekipman ve konumSeri numarası ve saha tanımı
Kontrol sınırıDahil olan cihaz ve alt sistemler
Teknik dayanakProje ve standart sürümü
Bulgu ve kanıtÖlçüm, fotoğraf ve rapor referansı
DüzeltmeYapılan işlem ve doğrulama kaydı
TakvimSüre gerekçesi ve sonraki tarih

Adım adım teknik kontrol planı

Aşağıdaki adımlar teknik planlama içindir. Ön incelemede çatlak, kontrolsüz kaçak, etkisiz koruma veya güvenli erişim eksikliği saptanırsa dinamik teste geçilmez. Testin iptal nedeni kayıt altına alınır. Basınçlandırma, koruma ayarı ve güvenlik devresine müdahale için yalnızca ekipmana özel yetkili prosedür kullanılmalıdır.

Kimlik ve tasarım koşullarını eşleştirme

Su rezervi bölümünden başlayarak Yangın pompası, Dağıtım ve zonlar, Sprinkler ve hidrant bağlantılarını proje veya makine şemasında izleyin. Etiket ve teknik dosya aynı varlığa ait olmalıdır. Yenilenen bileşenler, değişen çalışma modları ve önceki kontrolün kapsam dışı bıraktığı alanlar plana işlenir.

Güvenli test hazırlığı

Gaz, basınç, sıcaklık ve elektrik kaynaklarını ayrı tanımlayın. Test noktasına erişim, tahliye güzergâhı ve başka kullanıcıların etkilenmesi değerlendirilir. Hatları gevşeterek basınç kontrolü veya açık alevle kaçak araması yapılmaz.

Su rezervi ve emiş incelemesi

Yangına ayrılan kullanılabilir hacmi ve emiş kotlarını projede belirleyin. Seviye göstergesini saha durumu ile karşılaştırın; diğer tüketimlerin rezerv üzerindeki etkisini inceleyin.

Kaydedilecek kanıt: Depo bölmesi, kullanılabilir hacim dayanağı ve vana durumu. Toplam tank hacmi, yangında kullanılabilecek hacimle aynı olmayabilir.

Dağıtım sürekliliği incelemesi

Ana ve zon vanalarını sahada takip edin. Kapalı, erişilemeyen veya konumu belirsiz vanaları ilgili koruma bölgesiyle ilişkilendirin; destekleri ve görünür korozyonu inceleyin.

Kaydedilecek kanıt: Vana kimliği, zon ve saha fotoğrafı. Bir zonun devre dışı kalması yalnızca o vananın bakım konusu olarak kapatılmaz.

Talep ve alarm senaryosu incelemesi

Onaylı test düzeninde talep oluşturulduğunda pompa, basınç ve alarm zincirini gözlemleyin. Tahliye suyu ve geçici koruma kaybı için önceden tedbir alın.

Kaydedilecek kanıt: Senaryo, debi ve basınç noktaları, alarm varış bilgisi. Statik basıncın normal olması tasarım talebinin karşılandığını göstermez.

Kontrol sonrası normal duruma dönüş

Test için değiştirilen işletme durumlarını kayıt üzerinden geri doğrulayın. Vana, otomatik kumanda ve alarm durumları saha sorumlusuyla karşılaştırılır. Bulguların giderildiğine dair bakım kaydı, gerekirse yeniden fonksiyon doğrulamasıyla tamamlanır. Test yapılmayan bölüm için olumlu sonuç yazılmaz.

Ölçüm noktaları ve kabul kararının kurulması

Yangın Söndürme Tesisatı Periyodik Kontrolü ölçüm ve kanıt kayıt noktaları
Ölçüm ve kayıt noktaları
Kontrol konusuKaydedilecek kanıtKararda dikkat edilecek nokta
Su rezervi ve emişDepo bölmesi, kullanılabilir hacim dayanağı ve vana durumuToplam tank hacmi, yangında kullanılabilecek hacimle aynı olmayabilir.
Dağıtım sürekliliğiVana kimliği, zon ve saha fotoğrafıBir zonun devre dışı kalması yalnızca o vananın bakım konusu olarak kapatılmaz.
Talep ve alarm senaryosuSenaryo, debi ve basınç noktaları, alarm varış bilgisiStatik basıncın normal olması tasarım talebinin karşılandığını göstermez.

Ölçüm cihazının kimliği, aralığı ve uygun kalibrasyon bilgisi sonuçla ilişkilendirilir. Eşik değere yakın bir ölçümde çözünürlük, belirsizlik ve tekrar edilebilirlik dikkate alınır. Kabul kaynağı gösterilmeden yalnızca normal veya çalışıyor ifadesiyle karar verilmez. Eksik proje ya da bilinmeyen tasarım koşulu sonucu etkiliyorsa sınırlama açıkça yazılır.

Uygunsuzlukların ele alınması

Bulguyu bileşen, konum, gözlem ve teknik dayanak olarak kaydedin. Örneğin su rezervi ve emiş için görülen sorun, hangi kanıtın eksik veya hangi işlevin başarısız olduğunu açıklamalıdır. Sadece bakımı yapılmalı ifadesi düzeltmenin ne olacağını göstermez. Kritik güvenlik şüphesinde güvenli duruma geçiş ve kullanımın sınırlandırılması saha prosedürüne göre yönetilir. Hafif ve ağır kusur ifadeleri, Bakanlığın ilgili ekipman için bu sınıfları tanımladığı kriterler varsa o çerçevede kullanılır; bu rehber yeni bir resmî kusur sınıfı üretmez. [K2 EK III 1.9.1]

Teknik şartnameye eklenebilecek kapsam maddeleri

Aşağıdaki metinler hizmet kapsamını tanımlamak için uyarlanabilir; mevzuatın birebir alıntısı değildir.

  1. Kontrol sınırı; Su rezervi, Yangın pompası, Dağıtım ve zonlar, Sprinkler ve hidrant bileşenlerini ve varsa bunların emniyet arayüzlerini açıkça tanımlamalıdır. Dahil edilmeyen sistemler teklif ve raporda belirtilmelidir.
  2. Yöntem; su rezervi ve emiş, dağıtım sürekliliği, talep ve alarm senaryosu başlıkları için uygulanacak inceleme, ölçüm ve fonksiyon doğrulamalarını içermelidir. Kabul kaynağı ve çalışma koşulu her ölçüm kaydıyla ilişkilendirilmelidir.
  3. Rapor; ekipman kimliği, kontrol sınırı, teknik dayanak, kullanılan cihazlar, bulgular, deney sınırlamaları ve sonuç içermelidir. Bakım sonrası doğrulama gerektiren işlevler açıkça belirtilmelidir.
  4. Kontrol takvimi; ilgili ekipman sınıfı ve yasal dönemle gerekçelendirilmelidir. Teknik öneriyle seçilmiş bir yıllık plan, mevzuatta bütün sistem için verilmiş kesin süre gibi gösterilmemelidir.

Doldurulabilir teknik kayıt örneği

Bu boş şablon kontrol hazırlığı ve bulgu takibi içindir; imzalı resmî muayene raporunun yerine geçmez.

AlanKayıt
Ekipman veya sistem kimliği........................................................
Kontrol edilen bölüm........................................................
Çalışma koşulu ve mod........................................................
Ölçüm ve birim........................................................
Kabul kaynağı ve kriter........................................................
Bulgu ve fotoğraf numarası........................................................
Düzeltme ve yeniden doğrulama........................................................

Sık sorulan teknik sorular

Yangın tesisatında statik ve dinamik basınç neden ayrılır

Statik basınç su akışı yokken okunur. Dinamik basınç belirli bir akış altında değerlendirilir. Yangın talebindeki yeterlilik için debi ile birlikte dinamik koşul önemlidir.

Depo doluysa yeterli yangın suyu var sayılır mı

Hayır. Emiş düzeni, ölü hacim, ayrılmış rezerv ve gerekli süre dikkate alınır. Başka tüketicilerin erişebildiği suyun tümü yangın rezervi kabul edilmez.

Kapalı bir zon vanası tüm tesisi etkiler mi

Etkilenen alan tesisatın bağlantı düzenine bağlıdır. Vana kimliği ve beslediği bölge projeden izlenir; korumasız kalan alanın büyüklüğü tahminle belirlenmez.

Yangın alarmı testi su performansını da doğrular mı

Hayır. Alarmın iletilmesi ile hidrolik kapasite farklıdır. Aynı senaryoda birlikte gözlenebilirler, ancak birinin başarısı diğerinin sonucu olarak yazılamaz.

Yeni raflar yangın tesisatını etkiler mi

Evet. Depolama yüksekliği, malzeme niteliği ve sprinkler engelleri tasarım varsayımlarını değiştirebilir. Mevcut boruların sağlam olması tasarımın yeni kullanıma yeterli olduğunu kanıtlamaz.

Test sırasında tesis korumasız kalabilir mi

Bazı işlemler bir bölgeyi geçici olarak devreden çıkarabilir. Çalışma planında etkilenen alan, haber verme düzeni, geçici tedbirler ve tekrar devreye alma doğrulaması bulunmalıdır.

Pompa ve hidrant raporları ayrı olabilir mi

Olabilir; önemli olan sistem sınırlarının ve ortak beslemenin kaybolmamasıdır. Ayrı raporlarda ekipman kimlikleri ve birbirine referanslar açık olmalıdır.

Paslı borunun dışını boyamak uygunluk sağlar mı

Boyama görünümü düzeltir, kalan et kalınlığını veya iç tıkanıklığı göstermez. Bulgulara göre korozyonun niteliği ve ek inceleme ihtiyacı değerlendirilir.

Yangın hortumundan su gelmesi kapasite kanıtı mıdır

Suyun gelmesi süreklilik hakkında sınırlı bilgi verir. Kullanım noktasında gerekli debi, basınç ve tasarım senaryosu ayrıca doğrulanmalıdır.

Günlük veya haftalık işletme kontrolleri yıllık kontrolle kaldırılabilir mi

Hayır. Proje, uygulanabilir standart ve üretici dokümanındaki işletme kontrolleri ayrı sürdürülür. Periyodik kontrol, aradaki dönemde meydana gelebilecek arızaları önceden garanti etmez.

Yangın hattı kullanım suyu ihtiyacı için kullanılabilir mi

Proje ve koruma rezervini etkileyen bağlantılar değerlendirilir. Yangın için ayrılan kapasiteyi azaltan tüketim, sistemin gerekli performansını tehlikeye düşürebilir.

Bir bölgede tadilat yapılırken diğer bölgeler nasıl izlenir

İzolasyon sınırı proje üzerinde belirlenir. Etkilenen alanlar ve hizmette kalan zonlar kayda alınır; sadece tadilat yapılan odanın etkilenmesi varsayılmaz.

Yangın tesisatının yaşına bakılarak tüm borular değiştirilmeli mi

Yaş tek başına kapsamlı değişim kararı değildir. Malzeme, korozyon, tıkanma ve ölçüm bulguları teknik değerlendirmeyle birlikte ele alınmalıdır.

Yangın Söndürme Tesisatı kontrolü için süre ve yasal kapsam nasıl belirlenir

EK III Tablo 3 yangın söndürme sistemleri satırında, standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl öngörülür. Pompa, sprinkler, dolap ve hidrantlar bu sistemin bileşenleridir. EK III 2.3.5 proje değerlendirmesini düzenler.

Yangın Söndürme Tesisatı için hangi teknik standartlar seçilir

EN 12845 ailesi: Otomatik sprinkler sistemlerinde tasarım, kurulum ve bakım kapsamı değerlendirilir. Projede kullanılan baskı ve sistem tipi belirlenmeden bütün yangın sistemlerine uygulanmaz. EN 671-3: Hortum makaraları ve hortum sistemlerinin bakım ve inceleme kapsamına yöneliktir; pompanın veya sprinkler ağının tüm kabul ölçütlerini vermez. Türkiye’de uygulanacak TS karşılığı, baskı ve kapsam ayrıca doğrulanır.

İlgili hizmet sayfaları

Bu sayfa Mekanik tesisatlar periyodik kontrolü başlığının alt konularından biridir. Tesisinizdeki diğer mekanik sistemler için:

Mekanik tesisat dışındaki kontrol ve ölçüm hizmetlerimiz:

Hizmet kapsamının planlanması

Yangın Söndürme Tesisatı Periyodik Kontrolü için ekipman adedi, model veya proje, tesis konumu, önceki rapor ve duruş bilgisi üzerinden kapsam belirlenebilir. SÖZTEK ile görüşmede hangi bileşenlerin ve hangi deneylerin dahil olduğu netleştirilmelidir. Teknik inceleme yapılmadan uygunluk sonucu taahhüt edilmez.

Yangın Söndürme Tesisatı Periyodik Kontrolü kapsamını netleştirmek için ekipman listesi, proje, önceki raporlar ve uygun duruş zamanını paylaşabilirsiniz. Teklif talep formunu doldurarak kapsam ve program teklifi isteyebilirsiniz.

Kaynaklar ve teknik güncelleme

K1 Yönetmelik resmi kurum kopyası ve EK III tabloları

K2 ÇSGB 23 Aralık 2025 değişiklik açıklaması

T1 Sprinkler standart ailesi katalog kaydı

T2 EN 671-3 kapsamı

Kaynak gözden geçirme tarihi 21 Eylül 2026. K1 Aralık 2025 kurum kopyasıdır ve K2 değişiklik açıklamasıyla birlikte okunmalıdır. Kontrol tarihinde yürürlükteki konsolide düzenleme esas alınır. Katalog bağlantıları standartların kapsamını açıklar; tam standart metni yerine geçmez. Yabancı rehberlerdeki yasal süreler Türkiye için kullanılmaz.