Sizi
Arayalım

Kalorifer Kazanı Periyodik Kontrolü

Kalorifer Kazanı Periyodik Kontrolü | SÖZTEK

Kalorifer Kazanı Periyodik Kontrolü

Kalorifer kazanı periyodik kontrolü, ekipmanın kullanım sırasında güvenli durumda kalıp kalmadığının muayene ve uygulanabilir testlerle değerlendirilmesidir. Bu rehber aşırı sıcaklık, basınç yükselmesi ve genleşme düzeni hataları konularına odaklanır. Kontrol kapsamı, ekipmanın imalat dokümanı ve gerçek kullanım koşullarıyla belirlenir; bakım kaydı ile periyodik kontrol raporu ayrı tutulur.

Kontrol süresi ve uygulanacak mevzuat

İlgili standartta süre belirtilmemişse 1 yıl. Bu ifade ekipmanın ilgili sınıfa girmesi ve uygulanabilir standardın hükümleriyle birlikte değerlendirilir. [K1, K2]

Kalorifer kazanında gövde bütünlüğü, basınç ve sıcaklık göstergeleri, emniyet ve kumanda elemanları ile genleşme düzeninin uygunluğu birlikte ele alınır. Açık genleşmeli ve kapalı genleşmeli sistemler aynı güvenlik düzenine sahip değildir. Isı kaynağı ile emniyet elemanı arasındaki bağlantı düzeni, üretici projesi ve sistem standardıyla karşılaştırılır.

Tablo 1 deki standartta süre yoksa bir yıl hükmü geçerlidir. TS EN 303 serisi, TS 497, TS 430, TS EN 14394+A1 ve TS EN 12828+A1 atıfları ekipman ve tesisat kapsamına göre seçilir. Brülör bakımı veya baca kontrolü, basınçlı kazan kontrolünü tek başına karşılamaz; bunlar farklı riskleri değerlendiren tamamlayıcı faaliyetlerdir. [K1]

Standartlar ve teknik kapsam

TS EN 303 serisi, TS 497, TS 430, TS EN 14394+A1 ve TS EN 12828+A1. Bunlar ekipmanın tasarımıyla eşleştirilerek kullanılır; her standart bütün alt türlere uygulanmaz. İmalat tarihine ve onayına uygun sürüm ile periyodik kontrole ilişkin hükümler belirlenir. Tam standart metni ve üretici dokümanı görülmeden sayısal kabul veya ret sınırı üretilmez. [K1 EK III 1.11 ve 2.1.5]

Kazan, baca ve yakıt tesisatı için kontrol sınırları ayrı gösterilmelidir. Kazan gövdesine ilişkin olumlu sonuç, baca çekişinin veya gaz tesisatının tamamının uygun bulunduğu şeklinde yorumlanmaz.

Kalorifer Kazanı Periyodik Kontrolü

İncelenen bileşenler ve teknik kontrol kapsamı — açıklayıcı şema

Teknik inceleme noktaları

Aşağıdaki kapsam bir kontrol planı oluşturmak içindir. Kabul kararı, yetkili kişinin uygun yöntemle elde ettiği bulgular ve ilgili teknik ölçütlerle verilir.

Kazan gövdesi

Gövde ve bağlantılarda kaçak, korozyon, onarım izleri ve fiziksel hasar. Bulguların yeri ve kapsamı kaydedilir. Önceki rapordaki aynı bölgeyle karşılaştırma yapılması, değişimin izlenmesini sağlar; incelenemeyen alanlar açıkça belirtilir.

Genleşme düzeni

Açık veya kapalı sistem ayrımı; genleşme bağlantılarının projeyle karşılaştırılması. Bulguların yeri ve kapsamı kaydedilir. Önceki rapordaki aynı bölgeyle karşılaştırma yapılması, değişimin izlenmesini sağlar; incelenemeyen alanlar açıkça belirtilir.

Sıcaklık ve basınç

Göstergeler, sınırlayıcılar ve kumanda elemanlarının üretici gerekleriyle değerlendirilmesi. Bulguların yeri ve kapsamı kaydedilir. Önceki rapordaki aynı bölgeyle karşılaştırma yapılması, değişimin izlenmesini sağlar; incelenemeyen alanlar açıkça belirtilir.

Sistem ilişkisi

Pompa, vanalar ve emniyet donanımının kontrol sınırının açık tanımlanması. Bulguların yeri ve kapsamı kaydedilir. Önceki rapordaki aynı bölgeyle karşılaştırma yapılması, değişimin izlenmesini sağlar; incelenemeyen alanlar açıkça belirtilir.

Kontrol uygulamasının aşamaları

Muayene ve test, güvenli çalışma koşulları oluşturulmadan başlatılmaz. Aşağıdaki aşamalar işi planlamak içindir; basınçlandırma veya ekipmana müdahale talimatı değildir.

1 Ekipmanı ve kontrol sınırını tanımlama

Etiket, imalat standardı ve önceki rapor aynı ekipmanla eşleştirilir. Gövde ve bağlantılarda kaçak, korozyon, onarım izleri ve fiziksel hasar.

2 Güvenli erişimi hazırlama

İşveren ve kontrol ekibi duruş, izolasyon, akışkan ve sıcaklık koşullarını koordine eder. Kapalı alana giriş veya tehlikeli akışkan söz konusuysa ilgili izin ve önlemler ayrıca planlanır.

3 Muayene ve fonksiyonları değerlendirme

Açık veya kapalı sistem ayrımı; genleşme bağlantılarının projeyle karşılaştırılması. Göstergeler, sınırlayıcılar ve kumanda elemanlarının üretici gerekleriyle değerlendirilmesi. Fonksiyon testi yapılmayan bir eleman yalnızca görünümüne dayanılarak çalışır kabul edilmez.

4 Gerekli test ve ölçümleri uygulama

Yöntem, test koşulları ve kabul ölçütü ekipman dokümanına bağlanır. Ölçüm cihazı tanımı, kalibrasyon bilgisi ve ölçüm bölgesi kaydedilir; sonuç uygun teknik sınırla karşılaştırılır.

5 Sonuç ve takip kaydını tamamlama

Uygunsuzluklar ekipman kimliğiyle ilişkilendirilir. Kullanıma etkisi, düzeltme ihtiyacı ve sonraki kontrol tarihi raporlanır. Bakımın tamamlanmasıyla kontrol kararının verilmesi ayrı kayıtlar halinde izlenir.

Kalorifer Kazanı Periyodik Kontrolü

Kontrol uygulamasının beş aşaması — açıklayıcı şema

Muayene ile basınç testi arasındaki fark

EK III 2.1.1, standartlarda aksi belirtilmedikçe her periyodik kontrolde muayene yapılmasını öngörür. Aynı maddenin a bendinde azami yılda bir işletme basıncıyla; işletme basıncı belirlenmemişse etiket azami basıncıyla hidrostatik test esası bulunur. b bendinde azami üç yılda bir veya her önemli bakım ve onarımdan sonra imalat standardındaki hidrostatik test basıncı; bu değer yoksa azami basıncın 1,5 katı esas alınır. Bu yüzden yıllık muayene ile üç yıllık test birbirinin yerine geçmez. [K1]

Alternatif tahribatsız muayene EK III 2.1.3 koşullarına bağlıdır. Ekipman veya proses özelliği nedeniyle hidrostatik testin mümkün olmaması, standardın ya da standart yoksa üretici talimatının uygun alternatifi tanımlaması ve gerekçenin rapora yazılması gerekir. Üretimi durduramamak tek başına gerekçe değildir. NDT personeli için EK III 1.12 ve TS EN ISO 9712 koşulları dikkate alınır. [K1, K2]

Hizmet şartnamesine eklenebilecek maddeler

Aşağıdaki Ş maddeleri örnek şartname hükümleridir, mevzuat madde numarası değildir. Ekipmanın gerçek kapsamına göre uyarlanır.

Ş1 Ekipmana özgü kapsam

Kazan gövdesi ve genleşme düzeni incelemelerinin sınırları raporda belirtilir. Kapsam dışı bırakılan bileşenler açıkça yazılır. Ekipmanın seri numarası ve kullanılan teknik dayanak izlenebilir tutulur. [K1 EK III 1.7]

Ş2 Yöntem ve ölçüt

Aşırı sıcaklık, basınç yükselmesi ve genleşme düzeni hataları için seçilen muayene ve doğrulama yöntemleri belirtilir. Cihaz kayıtları ile sayısal sonuçlar, karşılaştırılan standart veya üretici ölçütüyle birlikte raporlanır. Kontrol edilmeyen bir fonksiyon için olumlu sonuç yazılmaz.

Ş3 Yetki ve uygunsuzluk takibi

İlgili personel ve kuruluş yetkileri doğrulanır. İş ekipmanı kapsamındaki zorunlu periyodik kontrolde İSG KATİP sözleşmesi en geç bir gün önce karşılıklı onaylanır. Kusur derecelendirmesi yalnızca Bakanlığın buna ilişkin kriterleri bulunan kapsamda kullanılır; güvenli olmadığı belirlenen ekipmanın uygunsuzluğu giderilmeden kullanımına devam edilmez. [K1, K2]

İşletme takip şablonu

Bu alanlar kontrol kayıtlarının izlenmesi içindir; kendiliğinden uygunluk raporu oluşturmaz.

Kayıt

İşletme tarafından izlenecek bilgi

Ekipman kimliği

Seri numarası ve tesis konumu

Kontrol dayanağı

İlgili mevzuat ve standart sürümü

Kritik kapsam

Kazan gövdesi ve sıcaklık ve basınç

Bulgular

Rapor numarası ve düzeltme kaydı

Takvim

Son ve sonraki kontrol tarihi

 

Brülör bakımı yapıldıysa kazan raporuna gerek kalmaz mı

Brülör bakımı yanma donanımını ele alır. Basınçlı gövdenin periyodik kontrolü farklı bir faaliyettir ve bakım fişi onun yerine geçmez.

Açık genleşmeli sistemde kontrol kapsamı değişir mi

Evet. Genleşme ve basınç güvenliği düzeni farklıdır. Kapalı genleşmeli sisteme ait kontrol varsayımları doğrudan kullanılmamalıdır.

Kalorifer kazanı periyodik kontrolü kaç yılda bir yapılır

İlgili standartta (TS EN 303 serisi, TS 497, TS 430, TS EN 14394+A1, TS EN 12828+A1) süre belirtilmemişse periyodik kontrol dönemi bir yıldır.

Kalorifer kazanı periyodik kontrolünü kim yapabilir

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamındaki bu kontrol, ilgili teknik yeterliliğe sahip yetkili kişi veya kuruluş tarafından yürütülür. Hizmet alınmadan önce kontrolü yapacak tarafın, kontrol tarihinde geçerli mevzuata göre yetkili olduğu işveren tarafından doğrulanmalıdır; bu rehber belirli bir kuruluşun yetkisini garanti etmez.

Kalorifer kazanı periyodik kontrolü yaptırılmazsa ne olur

Süresi geçmiş veya hiç yaptırılmamış bir periyodik kontrol, kazanın güvenli durumu doğrulanmadan kullanılmaya devam edildiği anlamına gelir. Bu durum İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı kapsamında işveren sorumluluğu doğurur ve olası bir arıza veya kazada sonuçları ağırlaştırabilir; bu rehber belirli bir idari yaptırımın tutarını veya uygulanacağını belirtmez.

Kalorifer kazanı periyodik kontrol raporunun geçerlilik süresi ne kadardır

Rapor, düzenlendiği tarihten itibaren yukarıda açıklanan süre kadar geçerli kabul edilir. Ancak kazanda hasar, kaçak, önemli onarım veya işletme koşulunda değişiklik olması durumunda, yazılı süre dolmadan yeniden değerlendirme yapılması gerekir.

Kombi de kalorifer kazanı periyodik kontrolü kapsamına girer mi

Konutlarda kullanılan bireysel kombi cihazları ile bu rehberin konusu olan işyerlerindeki kalorifer kazanları aynı kapsamda değerlendirilmez; kapsamı belirleyen unsur cihazın tasarım sınıfı ve kullanım yeridir. Bir tesisteki kazanın hangi sınıfa girdiği ekipmanın kendi dokümanıyla doğrulanmalıdır.

Kontrol kapsamı ve hizmet planlaması

Kalorifer kazanı periyodik kontrolü için ekipman türü, adedi, tesisin il ve ilçesi, önceki raporlar ve planlanan duruş bilgileri paylaşılabilir. SÖZTEK ile kapsam görüşmesinde uygulanacak yöntem ve gerekli yetkiler doğrulanır. Bu rehber, ekipmana özel muayene sonucu veya uygunluk raporu değildir.

Kaynaklar

[K1] İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği; EK III ilgili ekipman satırı ve genel kontrol hükümleri.

[K2] ÇSGB 23 Aralık 2025 değişikliğine ilişkin resmî duyuru.

Teknik güncelleme tarihi 16 Eylül 2026. Kontrol tarihinde yürürlükteki düzenlemeler ve ekipmanın uygulanabilir standartları esas alınır.

Kaynak bağlantıları

K1 İş Ekipmanları Yönetmeliği resmî kurum kopyası ve EK III

K2 ÇSGB 23 Aralık 2025 değişikliği açıklaması

A1 Skawinski ve arkadaşları 2008 Consensus araştırma kaydı

Basınçlı kap ve ekipmanlar ana rehberi