Sizi
Arayalım

Konsol ve pergel vinç Periyodik Kontrolü

Konsol ve pergel vinç sistem şeması ve kritik kontrol noktaları

Konsol ve pergel vinç Periyodik Kontrolü

Konsol ve Pergel Vinçlerin Periyodik Kontrolü

Konsol ve pergel vinç kontrolü, kol üzerindeki kaldırma ünitesi ile kolon, duvar bağlantısı, dönme sistemi ve ankrajın birlikte incelenmesidir. Kol ucuna yaklaşan yük, bağlantılarda daha büyük moment oluşturur. Taşıyıcı bağlantıların durumu güvenli kullanım açısından belirleyicidir.

Kapsam ve ekipman türleri

Zemine ankrajlı kolonlu pergel, duvara bağlanan konsol, mafsallı kol ve motorlu dönüş düzenleri farklı yük yollarına sahiptir. Dönüş açısı, kol uzunluğu, araba hareket sınırları ve kapasitenin konuma göre değişip değişmediği ekipman kimliğine yazılır.

Sistem nasıl çalışır nereler kritik

Yükün kolon ekseninden yatay uzaklığı arttığında eğilme momenti artar. Duvar tipi sistemlerde bina elemanının yeterliliği ve bağlantı düzeni incelenmelidir. Zemine bağlı sistemlerde ankrajın sayısı tek başına yeterlilik göstergesi değildir; ankraj tipi, gömme, beton durumu ve tasarım şartları birlikte önemlidir. Dönme yataklarındaki boşluk ve hareket sırasında takılma, bağlantılara darbe etkisi oluşturabilir.

Konsol ve pergel vinç Periyodik Kontrolü

Şema 1 — Ölçeksiz eğitim çizimi. Her üreticinin düzeni farklı olabilir; montaj detayı veya güvenli çalışma konfigürasyonu olarak kullanılmaz.

Mevzuat ve kontrol dönemi

Kontrol kapsamı, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ve güncel EK-III ekipman grubuyla eşleştirilir. Bakanlıkça yayımlanmış ekipmana özgü rapor ve kriter dokümanı varsa bu doküman dikkate alınır. Kontrol tarihinde geçerli sürüm temin edilmelidir. ÇSGB değişiklik açıklaması.

Bu ekipman ailesinin EK-III kapsamındaki ilgili satırlarında, standardın süre belirlemediği durumda genel planlama üst sınırı 1 yıldır. Daha kısa süre gerektiren kullanım koşulları ve ilgili standart hükümleri dikkate alınır. Kurulum değişikliği, önemli onarım, kaza veya güvenliği etkileyen olaylar için takvimden bağımsız kontrol ihtiyacı değerlendirilir.

Bakım, operatörün kullanım öncesi kontrolü ve periyodik kontrol birbirini tamamlar. Bakım kaydı ekipmanın o tarihte hangi işlemlerden geçtiğini gösterir; uygunluk değerlendirmesinin kapsamını kendiliğinden oluşturmaz.

Hangi standart ne için kullanılır

Referans ailesi

Bu ekipmandaki rolü

EN 14985

Döner kollu krenler; gerçek ürün kapsamı kontrol edilir

ISO 9927-1

Krenlerin muayenesi

EN 14492-2 / EN 13157

Motorlu veya elle işletilen kaldırma ünitesi seçimine göre

EN 13001 serisi

Gerekli yapısal değerlendirmede tasarım referansı

 

Bu tablo bir kapsam haritasıdır. Ürün tasarım standardı ile periyodik muayene yöntemi aynı şey değildir. TS/TS EN ulusal karşılığı, baskı yılı, yürürlük ve geçiş hükümleri kontrol tarihinde TSE kataloğu ve ilgili mevzuattan doğrulanmalıdır. Standartların ücretli tam metinleri çoğaltılmamıştır; bu rehber tam standardın yerine geçmez. Standart başlıkları için resmî referans listesi.

Kontrol öncesi hazırlık

İşletme ekipmanın kimliğini, konumunu ve kontrol kapsamını önceden paylaşır. Belgelerdeki seri numarası sahadaki ürünle eşleştirilir. Kullanım kılavuzu, kapasite bilgisi, önceki rapor, bakım kayıtları ve varsa montaj/proje verileri hazır tutulur. Yapılan değişiklikler, kaza veya aşırı yük olayları ayrıca bildirilir.

Kontrol alanı işletmeyle planlanır. Güvenli erişim, enerji izolasyonu, uygun operatör desteği ve uygulanacaksa tanımlı test yükü hazırlanır. Test yükünün gerçek değeri ve kullanılan ölçüm araçlarının izlenebilirliği kayıt altına alınır. Kapsam dışı veya erişilemeyen bölümler sonuçtan saklanmaz; hangi incelemenin neden yapılamadığı belirtilir.

Ayrıntılı kontrol matrisi

Kontrol bölümü

Teknik inceleme odağı

Kayda alınacak kanıt

Kol ve gergi

Kol doğrultusu, kaynaklar ve varsa gergi bağlantıları

Konum ve deformasyon kaydı

Kolon/duvar bağlantısı

Taban plakası, ankrajlar, taşıyıcı eleman ve çatlak belirtileri

Proje referansı; ankraj konumu

Dönüş sistemi

Yatak, pim, stop ve hareket sınırları

Boşluk ölçümü ve fonksiyon sonucu

Araba yolu

Kol ucunda durdurucular, ray yüzeyi ve araba tutucuları

Uç konum kontrolleri

Kaldırma mekanizması

Kanca, halat/zincir, fren ve üst-alt sınırlar

Ünite kimliği ve test gözlemi

Çalışma alanı

Dönüş alanındaki çarpışma ve sıkışma noktaları

Komşu ekipman ve engel konumu

 

Bu matristeki başlıklar genel teknik inceleme odaklarıdır. Sayısal kabul ölçütü, üretici verisi veya geçerli kriter kaynağıyla eşleştirilir. Çatlak, aşınma veya boşluk için bütün ürünlere tek bir sınır verilmez. Ölçüm sonucu birimi ve ölçülen bölgeyle birlikte yazılır.

Konsol ve pergel vinç Periyodik Kontrolü

Kontrol süreci

Fonksiyon ve deney yaklaşımı

Muayene, fonksiyon deneyi ve yapısal bütünlüğe yönelik yük deneyi ayrı amaçlar taşır. Her kontroldeki yük deneyi ile azami üç yıllık dönem/önemli onarım sonrasında uygulanan kapsamın dayanağı EK-III 2.2.1 ve 2.2.1.1 üzerinden belirlenir. Genel katsayılar elle işletilen düzenlerde statik 1,5; diğerlerinde statik 1,25 ve dinamik 1,1 olarak tarif edilse de bunlar her makineye otomatik uygulanacak değerler değildir. Ekipmana özgü Bakanlık dokümanı, ilgili standart ve çalışma prensibi değerlendirilerek yetkili kişi test yükünü seçer. Gerçek konfigürasyon ve kapasite kaynağı rapora yazılır.

Momentin basit anlatımı M = F × r şeklindedir. Bu ilişki ankraj hesabının yerine geçmez; dinamik etkiler, yapı davranışı ve bağlantı tasarımı ayrıca değerlendirilir.

Deney sırasında anormal hareket, yük kayması, emniyet işlevi kaybı veya yapısal hasar belirtisi görülürse çalışma güvenli şekilde durdurulur. Kusuru bastırmak için güvenlik devreleri geçici olarak köprülenmez. Gerekli düzeltme ve yeniden değerlendirme kapsamı belirlenir.

Sahadan örnek senaryo

Bir pergel vinç yeni bir kolona taşınmışsa eski konumdaki rapor yeni bağlantıyı doğrulamaz. Yeni taşıyıcı, ankraj ve dönüş alanı değerlendirilir; kurulum koşullarına bağlı kontrol yeni düzeni kapsar.

Bu örnek, düşünme biçimini açıklayan kurgusal bir teknik senaryodur; SÖZTEK tarafından yapılmış bir muayene veya müşteri vakası olarak sunulmamaktadır.

Bulgular nasıl raporlanır

Bulgu; parça/konum, gözlem veya ölçüm, kullanılan kabul kaynağı ve teknik sonuçla ilişkilendirilir. “Kontrol edildi” ifadesi yerine neyin hangi yöntemle değerlendirildiği anlaşılır olmalıdır. Bir deneyin yapılmadığı durumda yapılmış gibi olumlu işaretleme kullanılmaz.

Resmî hafif/ağır kusur sınıflandırması yalnızca uygulanabilir Bakanlık kriterinde tanımlandığı kapsamda kullanılır. Bu sınıflandırmanın bulunmadığı ekipmana rehber üzerinden yeni kusur sınıfı atanmaz. Düzeltme kaydında sorumlu, işlem, tarih ve doğrulama kanıtı ilişkilendirilir. ÇSGB, EK-III 1.9.1 açıklaması.

Kullanılabilir hazırlık ve kayıt şablonları

Aşağıdaki boş tablolar kopyalanarak işletme hazırlık kaydı olarak kullanılabilir. Resmî muayene raporu, zorunlu Bakanlık formu veya onay belgesi değildir.

Şablon A  Ekipman ve kapsam kartı

Alan

Doldurulacak bilgi

İşletme / saha

…

Üretici / model / seri no / imal yılı

…

Ekipman türü / konfigürasyon

…

Kapasite ve kapasite kaynağı

…

Son kontrol / bakım / değişiklik

…

Uygulanacak mevzuat ve standart baskısı

…

Kontrole dahil / hariç bölümler

…

İlgili belge ve fotoğraf numaraları

…

 

Şablon B  Teknik gözlem kaydı

Kontrol noktası

Gözlem / ölçüm ve birim

Kriter kaynağı

Kanıt no

Değerlendiren

Kol ve gergi

…

…

…

…

Kolon/duvar bağlantısı

…

…

…

…

Dönüş sistemi

…

…

…

…

Araba yolu

…

…

…

…

Kaldırma mekanizması

…

…

…

…

Çalışma alanı

…

…

…

…

 

Şablon C  Düzeltme takibi

Bulgu no

Yapılacak işlem

Sorumlu

Hedef tarih

Doğrulama / kapanış kanıtı

…

…

…

…

…

…

…

…

…

…

 

Sık sorulan sorular

 

Kol ucunda kapasite değişir mi

Etiket ve üretici kapasite bilgisine bakılır. Her pergelin sabit kapasitede olduğu varsayılamaz.

Ankraj cıvatasını sıkmak uygunluk için yeterli mi

Hayır. Gevşemenin sebebi, cıvata ve beton durumu ile doğru sıkma yöntemi incelenmelidir.

Kontrol öncesi hangi belgeler hazırlanır

Ürün etiketi ve seri numarası, kullanım kılavuzu, uygunluk beyanı, önceki raporlar, bakım/onarım kayıtları ve varsa kurulum projesi hazırlanır. Eksik belgeler ve kontrol kapsamına etkisi kayda alınır.

Kontrol aralığı nasıl belirlenir

Bu ekipman ailesinin EK-III kapsamındaki ilgili satırlarında, standardın süre belirlemediği durumda genel planlama üst sınırı 1 yıldır. Daha kısa süre gerektiren kullanım koşulları ve ilgili standart hükümleri dikkate alınır. Kurulum değişikliği, önemli onarım, kaza veya güvenliği etkileyen olaylar için takvimden bağımsız kontrol ihtiyacı değerlendirilir.

Bu rehber resmî kontrol raporu yerine geçer mi

Hayır. Rehber ve örnek tablolar bilgilendirme ve hazırlık içindir. Ekipmanın uygunluk kararı yerinde değerlendirme ve geçerli kriterlerle yetkili kişi tarafından verilir.

Teknik terimler

  • Erişim: yükün dönüş eksenine yatay uzaklığı
  • Moment: kuvvetin mesafe ile oluşturduğu döndürme etkisi
  • Ankraj: makineyi taşıyıcı yapıya bağlayan sistem

İlgili teknik rehberler

Kontrol planlaması için bilgi paylaşımı

Konsol ve pergel vinç için kontrol planlamasında ekipman sayısı, marka/model, kapasite, çalışma ortamı, kurulum durumu ve son rapor bilgilerini hazırlayın. SÖZTEK ile kapsam görüşmesinde özel ataşmanları, erişim ihtiyaçlarını ve planlanan duruşu belirtin. Hizmetin kapsamı ve uygulanabilir yetki şartları ekipman sınıfına göre netleştirilmelidir.

Kaynaklar ve sürüm notu

İş ekipmanlarının güvenli kullanımını sağlamak, mevzuat yükümlülüklerini yerine getirmek ve işletme risklerini azaltmak için sahada ölçüm, kontrol ve raporlama süreçlerini tek akışta yürütüyoruz.