Sizi
Arayalım

Konveyör sistemi Periyodik Kontrolü

Konveyör sistemi Periyodik Kontrol Rehberi | SÖZTEK

Konveyör sistemi Periyodik Kontrolü

Konveyör kontrolü; bant, zincir veya rulolarla taşıma yapan sistemin mekanik bütünlüğünü, tahrik korumalarını ve durdurma fonksiyonlarını değerlendirir. Malzeme akışı kadar insanların hareketli parçalara erişimi de incelenir. Sıkışma noktaları ve beklenmedik yeniden başlama başlıca risklerdir.

Kapsam ve ekipman türleri

Bantlı, rulolu, zincirli ve dökme malzeme konveyörleri farklı ürün standartlarına sahiptir. Sabit hat, hareketli konveyör ve otomatik üretim hattına entegre sistemin sınırları belirlenir. Yasal periyodik kontrol zorunluluğu güncel EK-III ekipman grubuyla eşleştirilerek tespit edilir.

Sistem nasıl çalışır nereler kritik

Bant-tambur ve zincir-dişli girişleri yakalama noktalarıdır. Acil durdurma halatı erişim boyunca etkili olmalı; sıfırlama işlemi tek başına tehlikeli hareketi başlatmamalıdır. Sıkışmış malzemeye müdahalede elektrik enerjisinin kesilmesi yanında gerilmiş bant veya yükseltilmiş parçadaki depolanmış enerji de kontrol edilir. Birden fazla makinenin bağlı olduğu hatta durdurmanın hangi bölümleri etkilediği açıkça tanımlanmalıdır.

teknik sema

Şema 1 — Ölçeksiz eğitim çizimi. Her üreticinin düzeni farklı olabilir; montaj detayı veya güvenli çalışma konfigürasyonu olarak kullanılmaz.

Mevzuat ve kontrol dönemi

Kontrol kapsamı, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ve güncel EK-III ekipman grubuyla eşleştirilir. Bakanlıkça yayımlanmış ekipmana özgü rapor ve kriter dokümanı varsa bu doküman dikkate alınır. Kontrol tarihinde geçerli sürüm temin edilmelidir. ÇSGB değişiklik açıklaması.

Önce ürün ve EK-III sınıfı belirlenir. İlgili tabloda ve standartta yer alan dönem, üretici verileri ve kullanım koşullarıyla birlikte değerlendirilir. Bütün alt türler için tek süre ilan edilmez. Kurulum değişikliği, önemli onarım, kaza veya uzun bekleme sonrasında takvim tarihi gelmeden kontrol gerekebilir.

Bakım, operatörün kullanım öncesi kontrolü ve periyodik kontrol birbirini tamamlar. Bakım kaydı ekipmanın o tarihte hangi işlemlerden geçtiğini gösterir; uygunluk değerlendirmesinin kapsamını kendiliğinden oluşturmaz.

Hangi standart ne için kullanılır

Referans ailesi

Bu ekipmandaki rolü

EN 619

Birim yük taşıyan sürekli taşıma ekipmanları

EN 620

Dökme malzeme için sabit bantlı konveyörler

EN ISO 14120; EN ISO 14119

Muhafazalar ve kilitlemeli koruma düzenleri

EN ISO 13850; EN 60204-1

Acil durdurma ve elektrik donanımı

 

Bu tablo bir kapsam haritasıdır. Ürün tasarım standardı ile periyodik muayene yöntemi aynı şey değildir. TS/TS EN ulusal karşılığı, baskı yılı, yürürlük ve geçiş hükümleri kontrol tarihinde TSE kataloğu ve ilgili mevzuattan doğrulanmalıdır. Standartların ücretli tam metinleri çoğaltılmamıştır; bu rehber tam standardın yerine geçmez. Standart başlıkları için resmî referans listesi.

Kontrol öncesi hazırlık

İşletme ekipmanın kimliğini, konumunu ve kontrol kapsamını önceden paylaşır. Belgelerdeki seri numarası sahadaki ürünle eşleştirilir. Kullanım kılavuzu, kapasite bilgisi, önceki rapor, bakım kayıtları ve varsa montaj/proje verileri hazır tutulur. Yapılan değişiklikler, kaza veya aşırı yük olayları ayrıca bildirilir.

Kontrol alanı işletmeyle planlanır. Güvenli erişim, enerji izolasyonu, uygun operatör desteği ve uygulanacaksa tanımlı test yükü hazırlanır. Test yükünün gerçek değeri ve kullanılan ölçüm araçlarının izlenebilirliği kayıt altına alınır. Kapsam dışı veya erişilemeyen bölümler sonuçtan saklanmaz; hangi incelemenin neden yapılamadığı belirtilir.

Ayrıntılı kontrol matrisi

Kontrol bölümü

Teknik inceleme odağı

Kayda alınacak kanıt

Taşıyıcı eleman

Bant/zincir/rulo, ek ve gergi

Hat bölümü ve bozulma

Tahrik koruması

Tambur, dişli, kaplin ve erişim muhafazaları

Erişilebilir tehlike noktası

Durdurma halatı

Hat boyunca erişim, kopma/gevşeme tepkisi

Nokta bazında fonksiyon

Yeniden başlama

Reset, enerji dönüşü ve hat koordinasyonu

Senaryo ve etkilenen bölüm

Yapı/erişim

Taşıyıcı ayaklar, geçit ve bakım platformu

Bölge ve bağlantı

Enerji kontrolü

Elektrik, pnömatik ve depolanmış mekanik enerji

İzolasyon noktası listesi

 

Bu matristeki başlıklar genel teknik inceleme odaklarıdır. Sayısal kabul ölçütü, üretici verisi veya geçerli kriter kaynağıyla eşleştirilir. Çatlak, aşınma veya boşluk için bütün ürünlere tek bir sınır verilmez. Ölçüm sonucu birimi ve ölçülen bölgeyle birlikte yazılır.

15 grafik

Kontrol süreci

Fonksiyon ve deney yaklaşımı

Deney programı alt ürün sınıfına göre hazırlanır. Kaldırma, fren, düşme önleme, kilitleme, enerji kaybı ve kurtarma işlevlerinden hangilerinin uygulanacağı belirtilir. Vinç için tanımlanan yük çarpanları bütün taşıma veya erişim sistemlerine aktarılamaz. Deney koşulu, ölçüm aracı, gerçek yük ve kabul kaynağı raporda izlenebilir olmalıdır. Ürüne özgü güvenlik tertibatına kontrolsüz müdahale edilmez.

Sürekli taşıma ekipmanı için vinçteki statik/dinamik yük deney katsayıları doğrudan kullanılmaz. Deney, taşıma prensibi ve koruyucu işlevlere göre seçilir.

Deney sırasında anormal hareket, yük kayması, emniyet işlevi kaybı veya yapısal hasar belirtisi görülürse çalışma güvenli şekilde durdurulur. Kusuru bastırmak için güvenlik devreleri geçici olarak köprülenmez. Gerekli düzeltme ve yeniden değerlendirme kapsamı belirlenir.

Sahadan örnek senaryo

Acil durdurma halatı çekildiğinde bant duruyor fakat reset sonrası uyarısız çalışıyorsa yeniden başlama mantığı incelenmelidir. Tek noktadaki başarılı durdurma, tüm hattın güvenli olduğunu göstermez.

Bu örnek, düşünme biçimini açıklayan kurgusal bir teknik senaryodur; SÖZTEK tarafından yapılmış bir muayene veya müşteri vakası olarak sunulmamaktadır.

Bulgular nasıl raporlanır

Bulgu; parça/konum, gözlem veya ölçüm, kullanılan kabul kaynağı ve teknik sonuçla ilişkilendirilir. “Kontrol edildi” ifadesi yerine neyin hangi yöntemle değerlendirildiği anlaşılır olmalıdır. Bir deneyin yapılmadığı durumda yapılmış gibi olumlu işaretleme kullanılmaz.

Resmî hafif/ağır kusur sınıflandırması yalnızca uygulanabilir Bakanlık kriterinde tanımlandığı kapsamda kullanılır. Bu sınıflandırmanın bulunmadığı ekipmana rehber üzerinden yeni kusur sınıfı atanmaz. Düzeltme kaydında sorumlu, işlem, tarih ve doğrulama kanıtı ilişkilendirilir. ÇSGB, EK-III 1.9.1 açıklaması.

Kullanılabilir hazırlık ve kayıt şablonları

Aşağıdaki boş tablolar kopyalanarak işletme hazırlık kaydı olarak kullanılabilir. Resmî muayene raporu, zorunlu Bakanlık formu veya onay belgesi değildir.

Şablon A  Ekipman ve kapsam kartı

Alan

Doldurulacak bilgi

İşletme / saha

…

Üretici / model / seri no / imal yılı

…

Ekipman türü / konfigürasyon

…

Kapasite ve kapasite kaynağı

…

Son kontrol / bakım / değişiklik

…

Uygulanacak mevzuat ve standart baskısı

…

Kontrole dahil / hariç bölümler

…

İlgili belge ve fotoğraf numaraları

…

 

Şablon B  Teknik gözlem kaydı

Kontrol noktası

Gözlem / ölçüm ve birim

Kriter kaynağı

Kanıt no

Değerlendiren

Taşıyıcı eleman

…

…

…

…

Tahrik koruması

…

…

…

…

Durdurma halatı

…

…

…

…

Yeniden başlama

…

…

…

…

Yapı/erişim

…

…

…

…

Enerji kontrolü

…

…

…

…

 

Şablon C  Düzeltme takibi

Bulgu no

Yapılacak işlem

Sorumlu

Hedef tarih

Doğrulama / kapanış kanıtı

…

…

…

…

…

…

…

…

…

…

 

Sık sorulan sorular

Konveyör çalışırken sıkışan ürün alınır mı

Tehlikeli bölgeye müdahaleden önce tanımlı enerji izolasyonu ve güvenli çalışma yöntemi uygulanmalıdır.

Her konveyör aynı zorunlu periyoda mı tabidir

Ürün sınıfı, güncel EK-III kapsamı ve ilgili standartlar incelenmeden aynı süre ilan edilmez.

Konveyörde acil durdurma halatı neden farklı noktalarda denenir

Hat boyunca erişim ve durdurma işlevinin değerlendirilmesi gerekir. Bir noktadaki başarılı deney tüm hat üzerindeki donanımın çalıştığını göstermez.

Konveyörde reset işlemi hattı kendiliğinden başlatmalı mıdır

Reset ile yeniden çalıştırma davranışı birlikte incelenir; resetin tehlikeli hareketi beklenmedik şekilde başlatması önlenmelidir. Entegre hatta hangi bölümlerin etkilendiği de belirlenir.

Konveyör enerjisi kesilince gerilmiş bant güvenli kabul edilir mi

Hayır. Elektrik kesildikten sonra gerilmiş bant veya yükseltilmiş parçalarda mekanik enerji kalabilir. Müdahale planı depolanmış enerjiyi de kapsamalıdır.

Teknik terimler

  • Yakalama noktası: hareketli parçaların kişiyi içine çekebildiği bölge
  • Reset: güvenlik duruşunu yeniden çalışmaya hazır hale getiren işlem
  • Depolanmış enerji: kesinti sonrası da hareket yaratabilen enerji

İlgili teknik rehberler

Kontrol planlaması için bilgi paylaşımı

Konveyör sistemi için kontrol planlamasında ekipman sayısı, marka/model, kapasite, çalışma ortamı, kurulum durumu ve son rapor bilgilerini hazırlayın. SÖZTEK ile kapsam görüşmesinde özel ataşmanları, erişim ihtiyaçlarını ve planlanan duruşu belirtin. Hizmetin kapsamı ve uygulanabilir yetki şartları ekipman sınıfına göre netleştirilmelidir.

Kaynaklar ve sürüm notu

İş ekipmanlarının güvenli kullanımını sağlamak, mevzuat yükümlülüklerini yerine getirmek ve işletme risklerini azaltmak için sahada ölçüm, kontrol ve raporlama süreçlerini tek akışta yürütüyoruz.