Atmosferik depolama tankı periyodik kontrolü, ekipmanın kullanım sırasında güvenli durumda kalıp kalmadığının muayene ve uygulanabilir testlerle değerlendirilmesidir. Bu rehber taban korozyonu, sızıntı, oturma ve yanlış tank sınıflandırması konularına odaklanır. Kontrol kapsamı, ekipmanın imalat dokümanı ve gerçek kullanım koşullarıyla belirlenir; bakım kaydı ile periyodik kontrol raporu ayrı tutulur.
Kontrol süresi ve uygulanacak mevzuat
Tehlikeli sıvı tankının Tablo 1 alt sınıfına göre standartta süre yoksa 1 veya 10 yıl. Bu ifade ekipmanın ilgili sınıfa girmesi ve uygulanabilir standardın hükümleriyle birlikte değerlendirilir. [K1, K2]
Atmosferik tanklar basınçlı tank değildir; ancak tehlikeli sıvı depolayan belirli tanklar EK III Tablo 1 de ayrıca yer alır. Genel atmosferik tehlikeli sıvı tankları ile düşey silindirik, yerüstü, çelik kaynaklı, açık veya kapalı tavanlı tanklar ayrı satırlardadır. İlk grupta standartta süre yoksa bir yıl; ikinci grupta standartta süre yoksa on yıl belirtilir. API 620, API 650, API 653 ve API 2610 atıfları ikinci grubun kapsamına göre değerlendirilir. On yıllık satır bütün depolama tanklarına uygulanmaz. [K1]
Standartlar ve teknik kapsam
Tank sınıfına göre TS EN 12285-2 ve ilgili satır standartları veya API 620, API 650, API 653, API 2610. Bunlar ekipmanın tasarımıyla eşleştirilerek kullanılır; her standart bütün alt türlere uygulanmaz. İmalat tarihine ve onayına uygun sürüm ile periyodik kontrole ilişkin hükümler belirlenir. Tam standart metni ve üretici dokümanı görülmeden sayısal kabul veya ret sınırı üretilmez. [K1 EK III 1.11 ve 2.1.5]
Tank tabanı veya iç yüzey erişimi olmayan bir inceleme raporunda bu sınır açıklanmalıdır. Dış inceleme sonucu tankın bütün bölgelerinin doğrulandığı şeklinde sunulmaz.

İncelenen bileşenler ve teknik kontrol kapsamı — açıklayıcı şema
Teknik inceleme noktaları
Aşağıdaki kapsam bir kontrol planı oluşturmak içindir. Kabul kararı, yetkili kişinin uygun yöntemle elde ettiği bulgular ve ilgili teknik ölçütlerle verilir.
Tank sınıfı
Akışkanın tehlike sınıfı, tank geometrisi, konumu ve tasarım standardı. Bulguların yeri ve kapsamı kaydedilir. Önceki rapordaki aynı bölgeyle karşılaştırma yapılması, değişimin izlenmesini sağlar; incelenemeyen alanlar açıkça belirtilir.
Gövde ve taban
Korozyon, sızıntı, deformasyon ve erişim sınırlarının değerlendirilmesi. Bulguların yeri ve kapsamı kaydedilir. Önceki rapordaki aynı bölgeyle karşılaştırma yapılması, değişimin izlenmesini sağlar; incelenemeyen alanlar açıkça belirtilir.
Destek veya temel
Oturma, bağlantılara aktarılan zorlanma ve geçmiş ölçümlerin incelenmesi. Bulguların yeri ve kapsamı kaydedilir. Önceki rapordaki aynı bölgeyle karşılaştırma yapılması, değişimin izlenmesini sağlar; incelenemeyen alanlar açıkça belirtilir.
Donanım sınırı
Seviye ve taşma düzenleri ile hatların rapor kapsamının tanımlanması. Bulguların yeri ve kapsamı kaydedilir. Önceki rapordaki aynı bölgeyle karşılaştırma yapılması, değişimin izlenmesini sağlar; incelenemeyen alanlar açıkça belirtilir.
Kontrol uygulamasının aşamaları
Muayene ve test, güvenli çalışma koşulları oluşturulmadan başlatılmaz. Aşağıdaki aşamalar işi planlamak içindir; basınçlandırma veya ekipmana müdahale talimatı değildir.
1 Ekipmanı ve kontrol sınırını tanımlama
Etiket, imalat standardı ve önceki rapor aynı ekipmanla eşleştirilir. Akışkanın tehlike sınıfı, tank geometrisi, konumu ve tasarım standardı.
2 Güvenli erişimi hazırlama
İşveren ve kontrol ekibi duruş, izolasyon, akışkan ve sıcaklık koşullarını koordine eder. Kapalı alana giriş veya tehlikeli akışkan söz konusuysa ilgili izin ve önlemler ayrıca planlanır.
3 Muayene ve fonksiyonları değerlendirme
Korozyon, sızıntı, deformasyon ve erişim sınırlarının değerlendirilmesi. Oturma, bağlantılara aktarılan zorlanma ve geçmiş ölçümlerin incelenmesi. Fonksiyon testi yapılmayan bir eleman yalnızca görünümüne dayanılarak çalışır kabul edilmez.
4 Gerekli test ve ölçümleri uygulama
Yöntem, test koşulları ve kabul ölçütü ekipman dokümanına bağlanır. Ölçüm cihazı tanımı, kalibrasyon bilgisi ve ölçüm bölgesi kaydedilir; sonuç uygun teknik sınırla karşılaştırılır.
5 Sonuç ve takip kaydını tamamlama
Uygunsuzluklar ekipman kimliğiyle ilişkilendirilir. Kullanıma etkisi, düzeltme ihtiyacı ve sonraki kontrol tarihi raporlanır. Bakımın tamamlanmasıyla kontrol kararının verilmesi ayrı kayıtlar halinde izlenir.

Kontrol uygulamasının beş aşaması — açıklayıcı şema
Test yönteminin seçimi
Bu ekipman grubunun özel süre ve yöntem hükümleri esas alınır. Diğer basınçlı kaplardan alınan yıllık test veya 1,5 kat katsayısı otomatik olarak uygulanmaz. Muayene, sızdırmazlık kontrolü, kalınlık ölçümü ve dayanım testi farklı sorulara cevap verir; biri diğerinin yerine ancak uygulanabilir hüküm izin veriyorsa kullanılabilir. Gerekli erişim ve test koşulları standart, imalat dokümanı ve yetkili kontrol planıyla belirlenir. [K1, K2]
Hizmet şartnamesine eklenebilecek maddeler
Aşağıdaki Ş maddeleri örnek şartname hükümleridir, mevzuat madde numarası değildir. Ekipmanın gerçek kapsamına göre uyarlanır.
Ş1 Ekipmana özgü kapsam
Tank sınıfı ve gövde ve taban incelemelerinin sınırları raporda belirtilir. Kapsam dışı bırakılan bileşenler açıkça yazılır. Ekipmanın seri numarası ve kullanılan teknik dayanak izlenebilir tutulur. [K1 EK III 1.7]
Ş2 Yöntem ve ölçüt
Taban korozyonu, sızıntı, oturma ve yanlış tank sınıflandırması için seçilen muayene ve doğrulama yöntemleri belirtilir. Cihaz kayıtları ile sayısal sonuçlar, karşılaştırılan standart veya üretici ölçütüyle birlikte raporlanır. Kontrol edilmeyen bir fonksiyon için olumlu sonuç yazılmaz.
Ş3 Yetki ve uygunsuzluk takibi
İlgili personel ve kuruluş yetkileri doğrulanır. İş ekipmanı kapsamındaki zorunlu periyodik kontrolde İSG KATİP sözleşmesi en geç bir gün önce karşılıklı onaylanır. Kusur derecelendirmesi yalnızca Bakanlığın buna ilişkin kriterleri bulunan kapsamda kullanılır; güvenli olmadığı belirlenen ekipmanın uygunsuzluğu giderilmeden kullanımına devam edilmez. [K1, K2]
İşletme takip şablonu
Bu alanlar kontrol kayıtlarının izlenmesi içindir; kendiliğinden uygunluk raporu oluşturmaz.
Kayıt | İşletme tarafından izlenecek bilgi |
|---|---|
Ekipman kimliği | Seri numarası ve tesis konumu |
Kontrol dayanağı | İlgili mevzuat ve standart sürümü |
Kritik kapsam | Tank sınıfı ve destek veya temel |
Bulgular | Rapor numarası ve düzeltme kaydı |
Takvim | Son ve sonraki kontrol tarihi |
Sık sorulan teknik sorular
Bütün atmosferik tanklarda süre on yıl mıdır
Hayır. Tablo 1 farklı alt gruplar içerir. On yıllık satır belirli düşey silindirik yerüstü çelik kaynaklı tank sınıfına ilişkindir.
Atmosferik depolama tankı periyodik kontrolü kaç yılda bir yapılır
Tehlikeli sıvı tankının Tablo 1 alt sınıfına göre standartta süre yoksa bir veya on yıldır; hangi sürenin uygulanacağı tankın alt sınıfına bağlıdır.
Atmosferik depolama tankı periyodik kontrolü kimler yapabilir
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamındaki bu kontrol, ilgili teknik yeterliliğe sahip yetkili kişi veya kuruluş tarafından yürütülür. Hizmet alınmadan önce kontrolü yapacak tarafın, kontrol tarihinde geçerli mevzuata göre yetkili olduğu işveren tarafından doğrulanmalıdır; bu rehber belirli bir kuruluşun yetkisini garanti etmez.
Atmosferik depolama tankı periyodik kontrolü yaptırılmazsa ne olur
Süresi geçmiş veya hiç yaptırılmamış bir periyodik kontrol, ekipmanın güvenli durumu doğrulanmadan kullanılmaya devam edildiği anlamına gelir. Bu durum İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı kapsamında işveren sorumluluğu doğurur ve olası bir arıza veya kazada sonuçları ağırlaştırabilir; bu rehber belirli bir idari yaptırımın tutarını veya uygulanacağını belirtmez.
Atmosferik depolama tankı periyodik kontrolü raporunun geçerlilik süresi ne kadardır
Rapor, düzenlendiği tarihten itibaren yukarıda açıklanan süre kadar geçerli kabul edilir. Ancak ekipmanda hasar, kaçak, önemli onarım veya işletme koşulunda değişiklik olması durumunda, yazılı süre dolmadan yeniden değerlendirme yapılması gerekir.
API 653 hangi depolama tankı türüne uygulanır
API 653, düşey silindirik, yerüstü, çelik kaynaklı tank sınıfı için Tablo 1’de atıf yapılan standartlardan biridir; genel atmosferik tehlikeli sıvı tankları farklı bir satırda ve farklı süreyle değerlendirilir. Hangi standardın uygulanacağı tankın kendi tasarım dokümanıyla doğrulanmalıdır.
Atmosferik tank basınçlı kap mıdır
Atmosferik tasarım ile basınçlı kap tasarımı farklıdır. Bazı tehlikeli sıvı tanklarının kontrol tablosunda bulunması, bunlara basınçlı kap testinin gelişigüzel uygulanabileceği anlamına gelmez.
Kontrol kapsamı ve hizmet planlaması
Atmosferik depolama tankı periyodik kontrolü için ekipman türü, adedi, tesisin il ve ilçesi, önceki raporlar ve planlanan duruş bilgileri paylaşılabilir. SÖZTEK ile kapsam görüşmesinde uygulanacak yöntem ve gerekli yetkiler doğrulanır. Bu rehber, ekipmana özel muayene sonucu veya uygunluk raporu değildir.lar ve planlanan duruş bilgileri paylaşılabilir. SÖZTEK ile kapsam görüşmesinde uygulanacak yöntem ve gerekli yetkiler doğrulanır. Bu rehber, ekipmana özel muayene sonucu veya uygunluk raporu değildir.
Kaynaklar
[K1] İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği; EK III ilgili ekipman satırı ve genel kontrol hükümleri.
[K2] ÇSGB 23 Aralık 2025 değişikliğine ilişkin resmî duyuru.
Teknik güncelleme tarihi 16 Eylül 2026. Kontrol tarihinde yürürlükteki düzenlemeler ve ekipmanın uygulanabilir standartları esas alınır.
Kaynak bağlantıları
K1 İş Ekipmanları Yönetmeliği resmî kurum kopyası ve EK III
K2 ÇSGB 23 Aralık 2025 değişikliği açıklaması
Basınçlı kap ve ekipmanlar ana rehberi
