Hidrofor periyodik kontrolü, ekipmanın kullanım sırasında güvenli durumda kalıp kalmadığının muayene ve uygulanabilir testlerle değerlendirilmesidir. Bu rehber tank sınıfının yanlış belirlenmesi ve basınç kumandası uyumsuzluğu konularına odaklanır. Kontrol kapsamı, ekipmanın imalat dokümanı ve gerçek kullanım koşullarıyla belirlenir; bakım kaydı ile periyodik kontrol raporu ayrı tutulur.
Kontrol süresi ve uygulanacak mevzuat
Basınçlı tankın ilgili EK III sınıfında standartta süre yoksa 1 yıl. Bu ifade ekipmanın ilgili sınıfa girmesi ve uygulanabilir standardın hükümleriyle birlikte değerlendirilir. [K1, K2]
Hidrofor ifadesi pompa grubunu, su deposunu veya basınçlı membranlı tankı birlikte tanımlayabilir. Kontrol envanterinde basınçlı tankın kimliği ayrı tutulmalıdır. Kapalı genleşme tankı sınıfına giren ekipmanda ilgili Tablo 1 satırı uygulanır. Atmosferik su deposuna yalnızca hidrofor sisteminde bulunduğu için aynı basınç testi uygulanmaz.
Basınçlı tankta gövde, membran bağlantıları, korozyon, destekler, basınç göstergesi ve emniyet düzeni değerlendirilir. Ön şarj ve pompa devreye girme ayarları üretici değerlerine göre ele alınır; bütün tanklar için tek bir ayar değeri verilemez. Kapalı genleşme tanklarında standartta süre yoksa kontrol dönemi bir yıldır. Tablo 1 de TS 10576, TS 1911, TS 11490, TS EN 13831 ve TS EN 764-7 atıfları bulunur. [K1]
Standartlar ve teknik kapsam
Tank sınıfına göre TS 10576, TS 1911, TS 11490, TS EN 13831 ve TS EN 764-7. Bunlar ekipmanın tasarımıyla eşleştirilerek kullanılır; her standart bütün alt türlere uygulanmaz. İmalat tarihine ve onayına uygun sürüm ile periyodik kontrole ilişkin hükümler belirlenir. Tam standart metni ve üretici dokümanı görülmeden sayısal kabul veya ret sınırı üretilmez. [K1 EK III 1.11 ve 2.1.5]
Rapor başlığı hidrofor olsa bile değerlendirilen basınçlı tankın seri numarası ve kontrol sınırı gösterilmelidir. Yalnızca pompanın çalıştığını görmek, basınçlı kabın güvenliğini doğrulamaz.

İncelenen bileşenler ve teknik kontrol kapsamı — açıklayıcı şema
Teknik inceleme noktaları
Aşağıdaki kapsam bir kontrol planı oluşturmak içindir. Kabul kararı, yetkili kişinin uygun yöntemle elde ettiği bulgular ve ilgili teknik ölçütlerle verilir.
Envanter sınırı
Pompa, basınçlı membranlı tank ve atmosferik su deposunun ayrı tanımlanması. Bulguların yeri ve kapsamı kaydedilir. Önceki rapordaki aynı bölgeyle karşılaştırma yapılması, değişimin izlenmesini sağlar; incelenemeyen alanlar açıkça belirtilir.
Basınçlı tank
Gövde, bağlantılar, korozyon, sızdırmazlık ve desteklerin incelenmesi. Bulguların yeri ve kapsamı kaydedilir. Önceki rapordaki aynı bölgeyle karşılaştırma yapılması, değişimin izlenmesini sağlar; incelenemeyen alanlar açıkça belirtilir.
Basınç kumandası
Devreye girme ve çıkma düzeni ile üretici sınırlarının karşılaştırılması. Bulguların yeri ve kapsamı kaydedilir. Önceki rapordaki aynı bölgeyle karşılaştırma yapılması, değişimin izlenmesini sağlar; incelenemeyen alanlar açıkça belirtilir.
Membran ve ön şarj
Üretici talimatına göre durum değerlendirmesi; bütün tanklara ortak ayar yapılmaması. Bulguların yeri ve kapsamı kaydedilir. Önceki rapordaki aynı bölgeyle karşılaştırma yapılması, değişimin izlenmesini sağlar; incelenemeyen alanlar açıkça belirtilir.
Kontrol uygulamasının aşamaları
Muayene ve test, güvenli çalışma koşulları oluşturulmadan başlatılmaz. Aşağıdaki aşamalar işi planlamak içindir; basınçlandırma veya ekipmana müdahale talimatı değildir.
1 Ekipmanı ve kontrol sınırını tanımlama
Etiket, imalat standardı ve önceki rapor aynı ekipmanla eşleştirilir. Pompa, basınçlı membranlı tank ve atmosferik su deposunun ayrı tanımlanması.
2 Güvenli erişimi hazırlama
İşveren ve kontrol ekibi duruş, izolasyon, akışkan ve sıcaklık koşullarını koordine eder. Kapalı alana giriş veya tehlikeli akışkan söz konusuysa ilgili izin ve önlemler ayrıca planlanır.
3 Muayene ve fonksiyonları değerlendirme
Gövde, bağlantılar, korozyon, sızdırmazlık ve desteklerin incelenmesi. Devreye girme ve çıkma düzeni ile üretici sınırlarının karşılaştırılması. Fonksiyon testi yapılmayan bir eleman yalnızca görünümüne dayanılarak çalışır kabul edilmez.
4 Gerekli test ve ölçümleri uygulama
Yöntem, test koşulları ve kabul ölçütü ekipman dokümanına bağlanır. Ölçüm cihazı tanımı, kalibrasyon bilgisi ve ölçüm bölgesi kaydedilir; sonuç uygun teknik sınırla karşılaştırılır.
5 Sonuç ve takip kaydını tamamlama
Uygunsuzluklar ekipman kimliğiyle ilişkilendirilir. Kullanıma etkisi, düzeltme ihtiyacı ve sonraki kontrol tarihi raporlanır. Bakımın tamamlanmasıyla kontrol kararının verilmesi ayrı kayıtlar halinde izlenir.

Kontrol uygulamasının beş aşaması — açıklayıcı şema
Muayene ile basınç testi arasındaki fark
EK III 2.1.1, standartlarda aksi belirtilmedikçe her periyodik kontrolde muayene yapılmasını öngörür. Aynı maddenin a bendinde azami yılda bir işletme basıncıyla; işletme basıncı belirlenmemişse etiket azami basıncıyla hidrostatik test esası bulunur. b bendinde azami üç yılda bir veya her önemli bakım ve onarımdan sonra imalat standardındaki hidrostatik test basıncı; bu değer yoksa azami basıncın 1,5 katı esas alınır. Bu yüzden yıllık muayene ile üç yıllık test birbirinin yerine geçmez. [K1]
Alternatif tahribatsız muayene EK III 2.1.3 koşullarına bağlıdır. Ekipman veya proses özelliği nedeniyle hidrostatik testin mümkün olmaması, standardın ya da standart yoksa üretici talimatının uygun alternatifi tanımlaması ve gerekçenin rapora yazılması gerekir. Üretimi durduramamak tek başına gerekçe değildir. NDT personeli için EK III 1.12 ve TS EN ISO 9712 koşulları dikkate alınır. [K1, K2]
Hizmet şartnamesine eklenebilecek maddeler
Aşağıdaki Ş maddeleri örnek şartname hükümleridir, mevzuat madde numarası değildir. Ekipmanın gerçek kapsamına göre uyarlanır.
Ş1 Ekipmana özgü kapsam
Envanter sınırı ve basınçlı tank incelemelerinin sınırları raporda belirtilir. Kapsam dışı bırakılan bileşenler açıkça yazılır. Ekipmanın seri numarası ve kullanılan teknik dayanak izlenebilir tutulur. [K1 EK III 1.7]
Ş2 Yöntem ve ölçüt
Tank sınıfının yanlış belirlenmesi ve basınç kumandası uyumsuzluğu için seçilen muayene ve doğrulama yöntemleri belirtilir. Cihaz kayıtları ile sayısal sonuçlar, karşılaştırılan standart veya üretici ölçütüyle birlikte raporlanır. Kontrol edilmeyen bir fonksiyon için olumlu sonuç yazılmaz.
Ş3 Yetki ve uygunsuzluk takibi
İlgili personel ve kuruluş yetkileri doğrulanır. İş ekipmanı kapsamındaki zorunlu periyodik kontrolde İSG KATİP sözleşmesi en geç bir gün önce karşılıklı onaylanır. Kusur derecelendirmesi yalnızca Bakanlığın buna ilişkin kriterleri bulunan kapsamda kullanılır; güvenli olmadığı belirlenen ekipmanın uygunsuzluğu giderilmeden kullanımına devam edilmez. [K1, K2]
İşletme takip şablonu
Bu alanlar kontrol kayıtlarının izlenmesi içindir; kendiliğinden uygunluk raporu oluşturmaz.
Kayıt | İşletme tarafından izlenecek bilgi |
|---|---|
Ekipman kimliği | Seri numarası ve tesis konumu |
Kontrol dayanağı | İlgili mevzuat ve standart sürümü |
Kritik kapsam | Envanter sınırı ve basınç kumandası |
Bulgular | Rapor numarası ve düzeltme kaydı |
Takvim | Son ve sonraki kontrol tarihi |
Hidroforun su deposu da basınçlı kap mıdır
Her zaman değil. Atmosferik su deposu ile basınçlı membranlı tank farklıdır. Kontrol ve test yöntemi ekipmanın gerçek yapısına göre seçilir.
Hidrofor periyodik kontrolü kaç yılda bir yapılır
Basınçlı membranlı tankın ilgili EK III sınıfında standartta süre yoksa periyodik kontrol dönemi bir yıldır.
Hidrofor periyodik kontrolü kimler yapabilir
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamındaki bu kontrol, ilgili teknik yeterliliğe sahip yetkili kişi veya kuruluş tarafından yürütülür. Hizmet alınmadan önce kontrolü yapacak tarafın, kontrol tarihinde geçerli mevzuata göre yetkili olduğu işveren tarafından doğrulanmalıdır; bu rehber belirli bir kuruluşun yetkisini garanti etmez.
Hidrofor periyodik kontrolü yaptırılmazsa ne olur
Süresi geçmiş veya hiç yaptırılmamış bir periyodik kontrol, ekipmanın güvenli durumu doğrulanmadan kullanılmaya devam edildiği anlamına gelir. Bu durum İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı kapsamında işveren sorumluluğu doğurur ve olası bir arıza veya kazada sonuçları ağırlaştırabilir; bu rehber belirli bir idari yaptırımın tutarını veya uygulanacağını belirtmez.
Hidrofor periyodik kontrolü raporunun geçerlilik süresi ne kadardır
Rapor, düzenlendiği tarihten itibaren yukarıda açıklanan süre kadar geçerli kabul edilir. Ancak ekipmanda hasar, kaçak, önemli onarım veya işletme koşulunda değişiklik olması durumunda, yazılı süre dolmadan yeniden değerlendirme yapılması gerekir.
Konutlardaki küçük hidroforlar da periyodik kontrole tabi midir
Kapsamı belirleyen unsur kullanım yeri değil, tankın basınçlı membranlı bir kap olarak tasarlanıp tasarlanmadığıdır. Atmosferik su deposuna aynı basınç testi uygulanmaz; basınçlı tank varsa kimliği ayrı kontrol kaydında tutulmalıdır.
Pompanın sık devreye girmesi neyi gösterir
Bu belirti membran, ön şarj, kaçak veya kumanda koşullarıyla ilişkili olabilir. Tek başına tanı koydurmaz; bakım incelemesi ve tankın kontrol kapsamı birlikte ele alınır.
Kontrol kapsamı ve hizmet planlaması
Hidrofor periyodik kontrolü için ekipman türü, adedi, tesisin il ve ilçesi, önceki raporlar ve planlanan duruş bilgileri paylaşılabilir. SÖZTEK ile kapsam görüşmesinde uygulanacak yöntem ve gerekli yetkiler doğrulanır. Bu rehber, ekipmana özel muayene sonucu veya uygunluk raporu değildir.
Kaynaklar
[K1] İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği; EK III ilgili ekipman satırı ve genel kontrol hükümleri.
[K2] ÇSGB 23 Aralık 2025 değişikliğine ilişkin resmî duyuru.
Teknik güncelleme tarihi 16 Eylül 2026. Kontrol tarihinde yürürlükteki düzenlemeler ve ekipmanın uygulanabilir standartları esas alınır.
Kaynak bağlantıları
K1 İş Ekipmanları Yönetmeliği resmî kurum kopyası ve EK III
K2 ÇSGB 23 Aralık 2025 değişikliği açıklaması
Basınçlı kap ve ekipmanlar ana rehberi
