Sizi
Arayalım

Yangın Pompası ve Pompa Grubu Periyodik Kontrolü

Pompa çalışma noktası, otomatik devreye girme ile dizel ve elektrikli tahrik başlıklarında inceleme, ölçüm ve fonksiyon doğrulaması. Kontrol süresi ve mevzuat dayanağı, kaydedilecek kanıt, deney sınırlamaları ve kabul kararının nasıl kurulduğu — SÖZTEK'in hazırladığı teknik rehber.

Yangın Pompası ve Pompa Grubu Periyodik Kontrolü

Yangın Pompası ve Pompa Grubu Periyodik Kontrolü, depo ve emiş, ana ve yedek pompa, kumanda panosu, test hattı ve şebeke bölümlerinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Bu teknik rehber; tesis yöneticisi, bakım sorumlusu ve kontrol hazırlığını yürüten kişiler için kapsamı, kanıtları ve uygulama sırasını açıklar. Muayene ve deneyler yetkin kişilerce, ekipmana özel güvenli test planıyla yapılır; metin üretici kullanım veya müdahale talimatının yerine geçmez.

Kapsam ve çalışma prensibi

Jokey pompa basıncı korur; ana yangın pompasının tasarım debisini sağladığını kanıtlamaz. Elektrikli ve dizel pompalar kendi donanımlarıyla incelenir.

Kontrol süresi ve mevzuat dayanağı

EK III Tablo 3 yangın söndürme sistemleri satırında, standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl öngörülür. Pompa, sprinkler, dolap ve hidrantlar bu sistemin bileşenleridir. EK III 2.3.5 proje değerlendirmesini düzenler. [K1, K2]

Yönetmelik madde 7 ve EK III ilgili tablo satırı birlikte ele alınır. 23 Aralık 2025 değişikliği kapsamın tablolardaki ekipman ve ekipman gruplarına göre belirlenmesini vurgular. Günlük işletme gözetimi, bakım ve periyodik kontrol farklı faaliyetlerdir. Arıza veya güvenliği etkileyen değişiklikte takvim beklemek uygun değildir. Kontrol tarihinde geçerli düzenleme ve ekipmana özgü Bakanlık kriteri ayrıca doğrulanır.

Standartların seçimi ve kapsam sınırları

Aşağıdaki teknik kaynaklar birer kapsam eşleştirmesidir. Tasarım standardı, bakım gereği ve yasal periyodik kontrol dönemi aynı şey değildir. Mevzuatta yer alan TS atfı ile güncel uluslararası baskı ayrı kaydedilir. Standart numarası tek başına uygulanabilirlik veya uygunluk kanıtı sayılmaz. [T1 ve devamı]

Teknik kaynakUygulama sınırı
EN 12845 ailesiSprinkler projesinde bu standardın seçildiği tesislerde su beslemesi ve pompa düzeninin ilgili gerekleri incelenir.
Pompa üreticisinin eğrisiDebi ile basma yüksekliği ilişkisi, hız ve çark bilgileriyle birlikte kullanılır. Projede başka standart seçilmişse değerlendirme o tasarım esasıyla tutarlı olmalıdır.

Standartların tam metinleri üzerinden ekipmana uygun madde, deney koşulu ve kabul sınırı belirlenmelidir. Bu rehberde sayısal limit bulunmaması, testin limitsiz yapılabileceği anlamına gelmez.

Yangın Pompası ve Pompa Grubu Periyodik Kontrolü bileşenleri ve kontrol sınırları
Bileşenler ve kontrol sınırları

Ayrıntılı teknik inceleme

Performans

Uygun test hattında debi ve basınç birlikte ölçülür. Ölçümler pompa eğrisi, proje ve uygulanabilir kabul kriteriyle karşılaştırılır. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.

Otomatik başlatma

Basınç algılama, kumanda ve varsa yedek pompa geçişi değerlendirilir. Pompanın elle çalışması otomatik başlatmayı doğrulamaz. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.

Emiş ve tahrik

Emiş hattı, vana konumu, su kaynağı ve bağlantılar incelenir. Dizel sistemde yakıt, akü, soğutma ve egzoz koşulları ayrıca kontrol edilir. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.

Kontrol hazırlığı ve güvenli uygulama

Ekipman kimliği, kullanım kılavuzu, önceki raporlar, bakım kayıtları ve yapılan değişiklikler hazırlanır. Proje gerektiren tesislerde güncel proje sahadaki düzenle karşılaştırılır. Kapsam, teknik çizim veya envanter üzerinde tanımlanır; yardımcı sistemlerin dahil olup olmadığı önceden kararlaştırılır.

Duruş, erişim ve enerji izolasyonu kontrol ekibiyle koordine edilir. Basınç, sıcaklık, elektrik ve hareket kaynakları ayrı dikkate alınır. Emniyet devrelerini etkisizleştirerek veya koruyucuları açık bırakarak normal çalışma deneyi yapılmaz. Bu metin sökme, basınçlandırma veya arıza giderme talimatı değildir.

Yangın Pompası ve Pompa Grubu Periyodik Kontrolü güvenli uygulama aşamaları
Güvenli kontrol uygulama sırası

Ölçüm ve fonksiyon doğrulaması

Ölçümün amacı önce tanımlanır: görünür hasar incelemesi, performans ölçümü ve güvenlik fonksiyonu testi farklı kanıtlar üretir. Test öncesinde beklenen davranış, test koşulu ve güvenli durdurma yöntemi belirlenir. Uygun ölçüm aracı seçilir; cihaz kimliği ve kalibrasyon bilgisi kayıtla ilişkilendirilir.

Bir düğmenin, motorun veya göstergenin çalışması tüm güvenlik zincirini doğrulamaz. Sonuç ilgili bileşen ve çalışma modu için yorumlanır. Aynı sistemde farklı çalışma modları varsa hangi modun değerlendirildiği açıkça yazılır. Yapılmayan deney yapılmış gibi olumlu işaretlenmez.

Bulguların raporlanması

Bulgu; ekipman kimliği, konum, yöntem, gözlem veya ölçüm ve kabul kaynağıyla birlikte kaydedilir. Fotoğraf açıklaması bulgunun yerini göstermelidir. Bakımın tamamlanması ile düzeltmenin doğrulanması ayrı aşamalardır. Güvenlik fonksiyonu üzerinde işlem yapılmışsa ilgili işlevin yeniden değerlendirilmesi gerekir.

İşletme takip şablonu

Bu tablo hazırlık ve takip içindir; resmi kontrol raporu değildir.

Kayıt alanıDoldurulacak bilgi
Ekipman ve konumSeri numarası ve saha tanımı
Kontrol sınırıDahil olan cihaz ve alt sistemler
Teknik dayanakProje ve standart sürümü
Bulgu ve kanıtÖlçüm, fotoğraf ve rapor referansı
DüzeltmeYapılan işlem ve doğrulama kaydı
TakvimSüre gerekçesi ve sonraki tarih

Adım adım teknik kontrol planı

Aşağıdaki adımlar teknik planlama içindir. Ön incelemede çatlak, kontrolsüz kaçak, etkisiz koruma veya güvenli erişim eksikliği saptanırsa dinamik teste geçilmez. Testin iptal nedeni kayıt altına alınır. Basınçlandırma, koruma ayarı ve güvenlik devresine müdahale için yalnızca ekipmana özel yetkili prosedür kullanılmalıdır.

Kimlik ve tasarım koşullarını eşleştirme

Depo ve emiş bölümünden başlayarak Ana ve yedek pompa, Kumanda panosu, Test hattı ve şebeke bağlantılarını proje veya makine şemasında izleyin. Etiket ve teknik dosya aynı varlığa ait olmalıdır. Yenilenen bileşenler, değişen çalışma modları ve önceki kontrolün kapsam dışı bıraktığı alanlar plana işlenir.

Güvenli test hazırlığı

Gaz, basınç, sıcaklık ve elektrik kaynaklarını ayrı tanımlayın. Test noktasına erişim, tahliye güzergâhı ve başka kullanıcıların etkilenmesi değerlendirilir. Hatları gevşeterek basınç kontrolü veya açık alevle kaçak araması yapılmaz.

Pompa çalışma noktası incelemesi

Debili deney öncesinde test hattının ve ölçüm aralığının uygunluğunu doğrulayın. Emiş ve basma ölçümlerini birlikte kaydedin; kot ve hız etkileri gerekli olduğunda hesaba katılır.

Kaydedilecek kanıt: Q, emiş ve basma basıncı, devir ve pompa kimliği. Tek bir basma manometresi pompanın ürettiği toplam yüksekliği her koşulda göstermez.

Otomatik devreye girme incelemesi

Projede tanımlı talep senaryosunda basınç algılama ve pompa komutunu izleyin. Ana ve yedek görevlerini ayrı kaydedin; emniyet ayarlarını rastgele değiştirmeyin.

Kaydedilecek kanıt: Başlatma olayı, sıra ve kumanda modu. Elle çalışması otomatik başlatma zincirindeki kopukluğu dışlamaz.

Dizel ve elektrikli tahrik incelemesi

Tahrik tipine göre enerji beslemesi veya yakıt, akü, egzoz ve soğutma düzenini inceleyin. Havalandırma ve bakım erişimini değerlendirin.

Kaydedilecek kanıt: Tahrik tipi ve gözlenen yardımcı sistem durumu. Dizel pompanın bir kez marş alması uzun süreli su verme yeterliliğini kanıtlamaz.

Kontrol sonrası normal duruma dönüş

Test için değiştirilen işletme durumlarını kayıt üzerinden geri doğrulayın. Vana, otomatik kumanda ve alarm durumları saha sorumlusuyla karşılaştırılır. Bulguların giderildiğine dair bakım kaydı, gerekirse yeniden fonksiyon doğrulamasıyla tamamlanır. Test yapılmayan bölüm için olumlu sonuç yazılmaz.

Ölçüm noktaları ve kabul kararının kurulması

Yangın Pompası ve Pompa Grubu Periyodik Kontrolü ölçüm ve kanıt kayıt noktaları
Ölçüm ve kayıt noktaları
Kontrol konusuKaydedilecek kanıtKararda dikkat edilecek nokta
Pompa çalışma noktasıQ, emiş ve basma basıncı, devir ve pompa kimliğiTek bir basma manometresi pompanın ürettiği toplam yüksekliği her koşulda göstermez.
Otomatik devreye girmeBaşlatma olayı, sıra ve kumanda moduElle çalışması otomatik başlatma zincirindeki kopukluğu dışlamaz.
Dizel ve elektrikli tahrikTahrik tipi ve gözlenen yardımcı sistem durumuDizel pompanın bir kez marş alması uzun süreli su verme yeterliliğini kanıtlamaz.

Ölçüm cihazının kimliği, aralığı ve uygun kalibrasyon bilgisi sonuçla ilişkilendirilir. Eşik değere yakın bir ölçümde çözünürlük, belirsizlik ve tekrar edilebilirlik dikkate alınır. Kabul kaynağı gösterilmeden yalnızca normal veya çalışıyor ifadesiyle karar verilmez. Eksik proje ya da bilinmeyen tasarım koşulu sonucu etkiliyorsa sınırlama açıkça yazılır.

Uygunsuzlukların ele alınması

Bulguyu bileşen, konum, gözlem ve teknik dayanak olarak kaydedin. Örneğin pompa çalışma noktası için görülen sorun, hangi kanıtın eksik veya hangi işlevin başarısız olduğunu açıklamalıdır. Sadece bakımı yapılmalı ifadesi düzeltmenin ne olacağını göstermez. Kritik güvenlik şüphesinde güvenli duruma geçiş ve kullanımın sınırlandırılması saha prosedürüne göre yönetilir. Hafif ve ağır kusur ifadeleri, Bakanlığın ilgili ekipman için bu sınıfları tanımladığı kriterler varsa o çerçevede kullanılır; bu rehber yeni bir resmî kusur sınıfı üretmez. [K2 EK III 1.9.1]

Teknik şartnameye eklenebilecek kapsam maddeleri

Aşağıdaki metinler hizmet kapsamını tanımlamak için uyarlanabilir; mevzuatın birebir alıntısı değildir.

  1. Kontrol sınırı; Depo ve emiş, Ana ve yedek pompa, Kumanda panosu, Test hattı ve şebeke bileşenlerini ve varsa bunların emniyet arayüzlerini açıkça tanımlamalıdır. Dahil edilmeyen sistemler teklif ve raporda belirtilmelidir.
  2. Yöntem; pompa çalışma noktası, otomatik devreye girme, dizel ve elektrikli tahrik başlıkları için uygulanacak inceleme, ölçüm ve fonksiyon doğrulamalarını içermelidir. Kabul kaynağı ve çalışma koşulu her ölçüm kaydıyla ilişkilendirilmelidir.
  3. Rapor; ekipman kimliği, kontrol sınırı, teknik dayanak, kullanılan cihazlar, bulgular, deney sınırlamaları ve sonuç içermelidir. Bakım sonrası doğrulama gerektiren işlevler açıkça belirtilmelidir.
  4. Kontrol takvimi; ilgili ekipman sınıfı ve yasal dönemle gerekçelendirilmelidir. Teknik öneriyle seçilmiş bir yıllık plan, mevzuatta bütün sistem için verilmiş kesin süre gibi gösterilmemelidir.

Doldurulabilir teknik kayıt örneği

Bu boş şablon kontrol hazırlığı ve bulgu takibi içindir; imzalı resmî muayene raporunun yerine geçmez.

AlanKayıt
Ekipman veya sistem kimliği........................................................
Kontrol edilen bölüm........................................................
Çalışma koşulu ve mod........................................................
Ölçüm ve birim........................................................
Kabul kaynağı ve kriter........................................................
Bulgu ve fotoğraf numarası........................................................
Düzeltme ve yeniden doğrulama........................................................

Sık sorulan teknik sorular

Pompa eğrisi ile sahadaki ölçüm nasıl karşılaştırılır

Aynı pompa konfigürasyonu ve uygun hız koşulu esas alınır. Debi ve basma yüksekliği çiftleri değerlendirilir; yalnızca motor etiket gücünden pompa kapasitesi çıkarılmaz.

Debimetre olmadan performans raporu düzenlenebilir mi

Eşdeğer ve uygun başka debi yöntemi kullanılabilir. Ancak debi hiç belirlenmemişse yapılan işlem debili performans doğrulaması gibi sunulmamalıdır; testin sınırlılığı belirtilir.

Jokey pompanın sık devreye girmesi ne gösterir

Basınç kaybı, kaçak veya ayar sorunu olasılığı oluşturur. Tek başına kök neden sayılmaz; tesisat ve kumanda kayıtları birlikte değerlendirilir.

Pompa susuz çalıştırılarak denenebilir mi

Üreticinin izin vermediği susuz çalışma hasara yol açabilir. Testin su kaynağı ve emiş koşulları doğrulanmadan performans deneyi başlatılmaz.

Kavitasyon neden kontrol konusudur

Emiş koşulları uygun olmadığında gürültü, titreşim ve kapasite kaybıyla ilişkili olabilir. Sadece sesle kesin teşhis konulmaz; su seviyesi, emiş kayıpları ve çalışma noktası incelenir.

Yedek pompa ana pompayla birlikte mi değerlendirilir

Her pompanın bağımsız işlevi ve projedeki ortak çalışma senaryosu değerlendirilir. Bir pompanın başarılı olması diğerinin test edilmesine gerek bırakmaz.

Pompa çıkış basıncı neden depo seviyesinden etkilenir

Emiş koşulu ve statik yük değişebilir. Sonuçları kıyaslarken depo seviyesi ve ölçüm kotu kaydedilmelidir; farklı koşullardaki değerler doğrudan aynı kabul edilmez.

Basınç şalteri ayarını kontrol sırasında değiştirmek gerekir mi

Öncelik mevcut ayarı ve tasarım dayanağını kaydetmektir. Ayar değişikliği bakım veya devreye alma işlemi olarak yetkili prosedürle yapılır; muayenede gelişigüzel müdahale edilmez.

Motor akımının normal olması pompa debisini gösterir mi

Hayır. Akım tahrikle ilgili bilgi verir; su tarafındaki debi ve basma yüksekliğinin yerine geçmez. Hidrolik performans kendi ölçümleriyle değerlendirilir.

Test bitince hangi vana konumları kayda alınır

Test ve drenaj hattının kapatılması ile işletmede açık kalması gereken vanaların konumu doğrulanır. Kumandanın normal otomatik durumuna döndüğü ve alarm durumları kaydedilir.

Kapalı vana karşısında ölçülen basınç tasarım debisini gösterir mi

Hayır. Akışsız durumdaki değer, debili çalışma noktasından farklıdır. Pompanın tasarım talebini karşılaması uygun debi ölçümüyle birlikte değerlendirilir.

Dizel pompanın aküleri neden kontrol planına alınır

Marş ve kumanda güvenilirliğini etkiler. Şarj, bağlantı ve üretici bakım kayıtları değerlendirilir; tek başarılı başlatma gelecekteki her başlangıcı garanti etmez.

Test suyunun depoya dönüşü ölçümü etkileyebilir mi

Dönüşün emişe etkisi ve test düzeni değerlendirilmelidir. Akışın ölçüm noktasını veya emiş koşullarını bozması sonuçların temsil gücünü azaltabilir.

Yangın Pompası ve Pompa Grubu kontrolü için süre ve yasal kapsam nasıl belirlenir

EK III Tablo 3 yangın söndürme sistemleri satırında, standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl öngörülür. Pompa, sprinkler, dolap ve hidrantlar bu sistemin bileşenleridir. EK III 2.3.5 proje değerlendirmesini düzenler.

Yangın Pompası ve Pompa Grubu için hangi teknik standartlar seçilir

EN 12845 ailesi: Sprinkler projesinde bu standardın seçildiği tesislerde su beslemesi ve pompa düzeninin ilgili gerekleri incelenir. Pompa üreticisinin eğrisi: Debi ile basma yüksekliği ilişkisi, hız ve çark bilgileriyle birlikte kullanılır. Projede başka standart seçilmişse değerlendirme o tasarım esasıyla tutarlı olmalıdır. Türkiye’de uygulanacak TS karşılığı, baskı ve kapsam ayrıca doğrulanır.

İlgili hizmet sayfaları

Bu sayfa Mekanik tesisatlar periyodik kontrolü başlığının alt konularından biridir. Tesisinizdeki diğer mekanik sistemler için:

Mekanik tesisat dışındaki kontrol ve ölçüm hizmetlerimiz:

Hizmet kapsamının planlanması

Yangın Pompası ve Pompa Grubu Periyodik Kontrolü için ekipman adedi, model veya proje, tesis konumu, önceki rapor ve duruş bilgisi üzerinden kapsam belirlenebilir. SÖZTEK ile görüşmede hangi bileşenlerin ve hangi deneylerin dahil olduğu netleştirilmelidir. Teknik inceleme yapılmadan uygunluk sonucu taahhüt edilmez.

Yangın Pompası ve Pompa Grubu Periyodik Kontrolü kapsamını netleştirmek için ekipman listesi, proje, önceki raporlar ve uygun duruş zamanını paylaşabilirsiniz. Teklif talep formunu doldurarak kapsam ve program teklifi isteyebilirsiniz.

Kaynaklar ve teknik güncelleme

K1 Yönetmelik resmi kurum kopyası ve EK III tabloları

K2 ÇSGB 23 Aralık 2025 değişiklik açıklaması

T1 Sprinkler standart ailesi katalog kaydı

Kaynak gözden geçirme tarihi 21 Eylül 2026. K1 Aralık 2025 kurum kopyasıdır ve K2 değişiklik açıklamasıyla birlikte okunmalıdır. Kontrol tarihinde yürürlükteki konsolide düzenleme esas alınır. Katalog bağlantıları standartların kapsamını açıklar; tam standart metni yerine geçmez. Yabancı rehberlerdeki yasal süreler Türkiye için kullanılmaz.