Yangın Pompası ve Pompa Grubu Periyodik Kontrolü, depo ve emiş, ana ve yedek pompa, kumanda panosu, test hattı ve şebeke bölümlerinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Bu teknik rehber; tesis yöneticisi, bakım sorumlusu ve kontrol hazırlığını yürüten kişiler için kapsamı, kanıtları ve uygulama sırasını açıklar. Muayene ve deneyler yetkin kişilerce, ekipmana özel güvenli test planıyla yapılır; metin üretici kullanım veya müdahale talimatının yerine geçmez.
Kapsam ve çalışma prensibi
Jokey pompa basıncı korur; ana yangın pompasının tasarım debisini sağladığını kanıtlamaz. Elektrikli ve dizel pompalar kendi donanımlarıyla incelenir.
Kontrol süresi ve mevzuat dayanağı
EK III Tablo 3 yangın söndürme sistemleri satırında, standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl öngörülür. Pompa, sprinkler, dolap ve hidrantlar bu sistemin bileşenleridir. EK III 2.3.5 proje değerlendirmesini düzenler. [K1, K2]
Yönetmelik madde 7 ve EK III ilgili tablo satırı birlikte ele alınır. 23 Aralık 2025 değişikliği kapsamın tablolardaki ekipman ve ekipman gruplarına göre belirlenmesini vurgular. Günlük işletme gözetimi, bakım ve periyodik kontrol farklı faaliyetlerdir. Arıza veya güvenliği etkileyen değişiklikte takvim beklemek uygun değildir. Kontrol tarihinde geçerli düzenleme ve ekipmana özgü Bakanlık kriteri ayrıca doğrulanır.
Standartların seçimi ve kapsam sınırları
Aşağıdaki teknik kaynaklar birer kapsam eşleştirmesidir. Tasarım standardı, bakım gereği ve yasal periyodik kontrol dönemi aynı şey değildir. Mevzuatta yer alan TS atfı ile güncel uluslararası baskı ayrı kaydedilir. Standart numarası tek başına uygulanabilirlik veya uygunluk kanıtı sayılmaz. [T1 ve devamı]
| Teknik kaynak | Uygulama sınırı |
|---|---|
| EN 12845 ailesi | Sprinkler projesinde bu standardın seçildiği tesislerde su beslemesi ve pompa düzeninin ilgili gerekleri incelenir. |
| Pompa üreticisinin eğrisi | Debi ile basma yüksekliği ilişkisi, hız ve çark bilgileriyle birlikte kullanılır. Projede başka standart seçilmişse değerlendirme o tasarım esasıyla tutarlı olmalıdır. |
Standartların tam metinleri üzerinden ekipmana uygun madde, deney koşulu ve kabul sınırı belirlenmelidir. Bu rehberde sayısal limit bulunmaması, testin limitsiz yapılabileceği anlamına gelmez.

Ayrıntılı teknik inceleme
Performans
Uygun test hattında debi ve basınç birlikte ölçülür. Ölçümler pompa eğrisi, proje ve uygulanabilir kabul kriteriyle karşılaştırılır. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.
Otomatik başlatma
Basınç algılama, kumanda ve varsa yedek pompa geçişi değerlendirilir. Pompanın elle çalışması otomatik başlatmayı doğrulamaz. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.
Emiş ve tahrik
Emiş hattı, vana konumu, su kaynağı ve bağlantılar incelenir. Dizel sistemde yakıt, akü, soğutma ve egzoz koşulları ayrıca kontrol edilir. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.
Kontrol hazırlığı ve güvenli uygulama
Ekipman kimliği, kullanım kılavuzu, önceki raporlar, bakım kayıtları ve yapılan değişiklikler hazırlanır. Proje gerektiren tesislerde güncel proje sahadaki düzenle karşılaştırılır. Kapsam, teknik çizim veya envanter üzerinde tanımlanır; yardımcı sistemlerin dahil olup olmadığı önceden kararlaştırılır.
Duruş, erişim ve enerji izolasyonu kontrol ekibiyle koordine edilir. Basınç, sıcaklık, elektrik ve hareket kaynakları ayrı dikkate alınır. Emniyet devrelerini etkisizleştirerek veya koruyucuları açık bırakarak normal çalışma deneyi yapılmaz. Bu metin sökme, basınçlandırma veya arıza giderme talimatı değildir.

Ölçüm ve fonksiyon doğrulaması
Ölçümün amacı önce tanımlanır: görünür hasar incelemesi, performans ölçümü ve güvenlik fonksiyonu testi farklı kanıtlar üretir. Test öncesinde beklenen davranış, test koşulu ve güvenli durdurma yöntemi belirlenir. Uygun ölçüm aracı seçilir; cihaz kimliği ve kalibrasyon bilgisi kayıtla ilişkilendirilir.
Bir düğmenin, motorun veya göstergenin çalışması tüm güvenlik zincirini doğrulamaz. Sonuç ilgili bileşen ve çalışma modu için yorumlanır. Aynı sistemde farklı çalışma modları varsa hangi modun değerlendirildiği açıkça yazılır. Yapılmayan deney yapılmış gibi olumlu işaretlenmez.
Bulguların raporlanması
Bulgu; ekipman kimliği, konum, yöntem, gözlem veya ölçüm ve kabul kaynağıyla birlikte kaydedilir. Fotoğraf açıklaması bulgunun yerini göstermelidir. Bakımın tamamlanması ile düzeltmenin doğrulanması ayrı aşamalardır. Güvenlik fonksiyonu üzerinde işlem yapılmışsa ilgili işlevin yeniden değerlendirilmesi gerekir.
İşletme takip şablonu
Bu tablo hazırlık ve takip içindir; resmi kontrol raporu değildir.
| Kayıt alanı | Doldurulacak bilgi |
|---|---|
| Ekipman ve konum | Seri numarası ve saha tanımı |
| Kontrol sınırı | Dahil olan cihaz ve alt sistemler |
| Teknik dayanak | Proje ve standart sürümü |
| Bulgu ve kanıt | Ölçüm, fotoğraf ve rapor referansı |
| Düzeltme | Yapılan işlem ve doğrulama kaydı |
| Takvim | Süre gerekçesi ve sonraki tarih |
Adım adım teknik kontrol planı
Aşağıdaki adımlar teknik planlama içindir. Ön incelemede çatlak, kontrolsüz kaçak, etkisiz koruma veya güvenli erişim eksikliği saptanırsa dinamik teste geçilmez. Testin iptal nedeni kayıt altına alınır. Basınçlandırma, koruma ayarı ve güvenlik devresine müdahale için yalnızca ekipmana özel yetkili prosedür kullanılmalıdır.
Kimlik ve tasarım koşullarını eşleştirme
Depo ve emiş bölümünden başlayarak Ana ve yedek pompa, Kumanda panosu, Test hattı ve şebeke bağlantılarını proje veya makine şemasında izleyin. Etiket ve teknik dosya aynı varlığa ait olmalıdır. Yenilenen bileşenler, değişen çalışma modları ve önceki kontrolün kapsam dışı bıraktığı alanlar plana işlenir.
Güvenli test hazırlığı
Gaz, basınç, sıcaklık ve elektrik kaynaklarını ayrı tanımlayın. Test noktasına erişim, tahliye güzergâhı ve başka kullanıcıların etkilenmesi değerlendirilir. Hatları gevşeterek basınç kontrolü veya açık alevle kaçak araması yapılmaz.
Pompa çalışma noktası incelemesi
Debili deney öncesinde test hattının ve ölçüm aralığının uygunluğunu doğrulayın. Emiş ve basma ölçümlerini birlikte kaydedin; kot ve hız etkileri gerekli olduğunda hesaba katılır.
Kaydedilecek kanıt: Q, emiş ve basma basıncı, devir ve pompa kimliği. Tek bir basma manometresi pompanın ürettiği toplam yüksekliği her koşulda göstermez.
Otomatik devreye girme incelemesi
Projede tanımlı talep senaryosunda basınç algılama ve pompa komutunu izleyin. Ana ve yedek görevlerini ayrı kaydedin; emniyet ayarlarını rastgele değiştirmeyin.
Kaydedilecek kanıt: Başlatma olayı, sıra ve kumanda modu. Elle çalışması otomatik başlatma zincirindeki kopukluğu dışlamaz.
Dizel ve elektrikli tahrik incelemesi
Tahrik tipine göre enerji beslemesi veya yakıt, akü, egzoz ve soğutma düzenini inceleyin. Havalandırma ve bakım erişimini değerlendirin.
Kaydedilecek kanıt: Tahrik tipi ve gözlenen yardımcı sistem durumu. Dizel pompanın bir kez marş alması uzun süreli su verme yeterliliğini kanıtlamaz.
Kontrol sonrası normal duruma dönüş
Test için değiştirilen işletme durumlarını kayıt üzerinden geri doğrulayın. Vana, otomatik kumanda ve alarm durumları saha sorumlusuyla karşılaştırılır. Bulguların giderildiğine dair bakım kaydı, gerekirse yeniden fonksiyon doğrulamasıyla tamamlanır. Test yapılmayan bölüm için olumlu sonuç yazılmaz.
Ölçüm noktaları ve kabul kararının kurulması

| Kontrol konusu | Kaydedilecek kanıt | Kararda dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Pompa çalışma noktası | Q, emiş ve basma basıncı, devir ve pompa kimliği | Tek bir basma manometresi pompanın ürettiği toplam yüksekliği her koşulda göstermez. |
| Otomatik devreye girme | Başlatma olayı, sıra ve kumanda modu | Elle çalışması otomatik başlatma zincirindeki kopukluğu dışlamaz. |
| Dizel ve elektrikli tahrik | Tahrik tipi ve gözlenen yardımcı sistem durumu | Dizel pompanın bir kez marş alması uzun süreli su verme yeterliliğini kanıtlamaz. |
Ölçüm cihazının kimliği, aralığı ve uygun kalibrasyon bilgisi sonuçla ilişkilendirilir. Eşik değere yakın bir ölçümde çözünürlük, belirsizlik ve tekrar edilebilirlik dikkate alınır. Kabul kaynağı gösterilmeden yalnızca normal veya çalışıyor ifadesiyle karar verilmez. Eksik proje ya da bilinmeyen tasarım koşulu sonucu etkiliyorsa sınırlama açıkça yazılır.
Uygunsuzlukların ele alınması
Bulguyu bileşen, konum, gözlem ve teknik dayanak olarak kaydedin. Örneğin pompa çalışma noktası için görülen sorun, hangi kanıtın eksik veya hangi işlevin başarısız olduğunu açıklamalıdır. Sadece bakımı yapılmalı ifadesi düzeltmenin ne olacağını göstermez. Kritik güvenlik şüphesinde güvenli duruma geçiş ve kullanımın sınırlandırılması saha prosedürüne göre yönetilir. Hafif ve ağır kusur ifadeleri, Bakanlığın ilgili ekipman için bu sınıfları tanımladığı kriterler varsa o çerçevede kullanılır; bu rehber yeni bir resmî kusur sınıfı üretmez. [K2 EK III 1.9.1]
Teknik şartnameye eklenebilecek kapsam maddeleri
Aşağıdaki metinler hizmet kapsamını tanımlamak için uyarlanabilir; mevzuatın birebir alıntısı değildir.
- Kontrol sınırı; Depo ve emiş, Ana ve yedek pompa, Kumanda panosu, Test hattı ve şebeke bileşenlerini ve varsa bunların emniyet arayüzlerini açıkça tanımlamalıdır. Dahil edilmeyen sistemler teklif ve raporda belirtilmelidir.
- Yöntem; pompa çalışma noktası, otomatik devreye girme, dizel ve elektrikli tahrik başlıkları için uygulanacak inceleme, ölçüm ve fonksiyon doğrulamalarını içermelidir. Kabul kaynağı ve çalışma koşulu her ölçüm kaydıyla ilişkilendirilmelidir.
- Rapor; ekipman kimliği, kontrol sınırı, teknik dayanak, kullanılan cihazlar, bulgular, deney sınırlamaları ve sonuç içermelidir. Bakım sonrası doğrulama gerektiren işlevler açıkça belirtilmelidir.
- Kontrol takvimi; ilgili ekipman sınıfı ve yasal dönemle gerekçelendirilmelidir. Teknik öneriyle seçilmiş bir yıllık plan, mevzuatta bütün sistem için verilmiş kesin süre gibi gösterilmemelidir.
Doldurulabilir teknik kayıt örneği
Bu boş şablon kontrol hazırlığı ve bulgu takibi içindir; imzalı resmî muayene raporunun yerine geçmez.
| Alan | Kayıt |
|---|---|
| Ekipman veya sistem kimliği | ........................................................ |
| Kontrol edilen bölüm | ........................................................ |
| Çalışma koşulu ve mod | ........................................................ |
| Ölçüm ve birim | ........................................................ |
| Kabul kaynağı ve kriter | ........................................................ |
| Bulgu ve fotoğraf numarası | ........................................................ |
| Düzeltme ve yeniden doğrulama | ........................................................ |
Sık sorulan teknik sorular
Pompa eğrisi ile sahadaki ölçüm nasıl karşılaştırılır
Aynı pompa konfigürasyonu ve uygun hız koşulu esas alınır. Debi ve basma yüksekliği çiftleri değerlendirilir; yalnızca motor etiket gücünden pompa kapasitesi çıkarılmaz.
Debimetre olmadan performans raporu düzenlenebilir mi
Eşdeğer ve uygun başka debi yöntemi kullanılabilir. Ancak debi hiç belirlenmemişse yapılan işlem debili performans doğrulaması gibi sunulmamalıdır; testin sınırlılığı belirtilir.
Jokey pompanın sık devreye girmesi ne gösterir
Basınç kaybı, kaçak veya ayar sorunu olasılığı oluşturur. Tek başına kök neden sayılmaz; tesisat ve kumanda kayıtları birlikte değerlendirilir.
Pompa susuz çalıştırılarak denenebilir mi
Üreticinin izin vermediği susuz çalışma hasara yol açabilir. Testin su kaynağı ve emiş koşulları doğrulanmadan performans deneyi başlatılmaz.
Kavitasyon neden kontrol konusudur
Emiş koşulları uygun olmadığında gürültü, titreşim ve kapasite kaybıyla ilişkili olabilir. Sadece sesle kesin teşhis konulmaz; su seviyesi, emiş kayıpları ve çalışma noktası incelenir.
Yedek pompa ana pompayla birlikte mi değerlendirilir
Her pompanın bağımsız işlevi ve projedeki ortak çalışma senaryosu değerlendirilir. Bir pompanın başarılı olması diğerinin test edilmesine gerek bırakmaz.
Pompa çıkış basıncı neden depo seviyesinden etkilenir
Emiş koşulu ve statik yük değişebilir. Sonuçları kıyaslarken depo seviyesi ve ölçüm kotu kaydedilmelidir; farklı koşullardaki değerler doğrudan aynı kabul edilmez.
Basınç şalteri ayarını kontrol sırasında değiştirmek gerekir mi
Öncelik mevcut ayarı ve tasarım dayanağını kaydetmektir. Ayar değişikliği bakım veya devreye alma işlemi olarak yetkili prosedürle yapılır; muayenede gelişigüzel müdahale edilmez.
Motor akımının normal olması pompa debisini gösterir mi
Hayır. Akım tahrikle ilgili bilgi verir; su tarafındaki debi ve basma yüksekliğinin yerine geçmez. Hidrolik performans kendi ölçümleriyle değerlendirilir.
Test bitince hangi vana konumları kayda alınır
Test ve drenaj hattının kapatılması ile işletmede açık kalması gereken vanaların konumu doğrulanır. Kumandanın normal otomatik durumuna döndüğü ve alarm durumları kaydedilir.
Kapalı vana karşısında ölçülen basınç tasarım debisini gösterir mi
Hayır. Akışsız durumdaki değer, debili çalışma noktasından farklıdır. Pompanın tasarım talebini karşılaması uygun debi ölçümüyle birlikte değerlendirilir.
Dizel pompanın aküleri neden kontrol planına alınır
Marş ve kumanda güvenilirliğini etkiler. Şarj, bağlantı ve üretici bakım kayıtları değerlendirilir; tek başarılı başlatma gelecekteki her başlangıcı garanti etmez.
Test suyunun depoya dönüşü ölçümü etkileyebilir mi
Dönüşün emişe etkisi ve test düzeni değerlendirilmelidir. Akışın ölçüm noktasını veya emiş koşullarını bozması sonuçların temsil gücünü azaltabilir.
Yangın Pompası ve Pompa Grubu kontrolü için süre ve yasal kapsam nasıl belirlenir
EK III Tablo 3 yangın söndürme sistemleri satırında, standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl öngörülür. Pompa, sprinkler, dolap ve hidrantlar bu sistemin bileşenleridir. EK III 2.3.5 proje değerlendirmesini düzenler.
Yangın Pompası ve Pompa Grubu için hangi teknik standartlar seçilir
EN 12845 ailesi: Sprinkler projesinde bu standardın seçildiği tesislerde su beslemesi ve pompa düzeninin ilgili gerekleri incelenir. Pompa üreticisinin eğrisi: Debi ile basma yüksekliği ilişkisi, hız ve çark bilgileriyle birlikte kullanılır. Projede başka standart seçilmişse değerlendirme o tasarım esasıyla tutarlı olmalıdır. Türkiye’de uygulanacak TS karşılığı, baskı ve kapsam ayrıca doğrulanır.
İlgili hizmet sayfaları
Bu sayfa Mekanik tesisatlar periyodik kontrolü başlığının alt konularından biridir. Tesisinizdeki diğer mekanik sistemler için:
- Havalandırma ve Klima Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Yangın Söndürme Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Sprinkler Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Yangın Dolabı ve Hidrant Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Basınçlı Hava Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Isıtma Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Soğutma Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Endüstriyel Gaz Tesisatı Kontrolü
- Doğal Gaz ve CNG Besleme Tesisatı Güvenlik Kontrolü
- Toz Toplama ve Lokal Emiş Tesisatı Kontrolü
- Duman Tahliye ve Basınçlandırma Tesisatı Kontrolü
Mekanik tesisat dışındaki kontrol ve ölçüm hizmetlerimiz:
- Kaldırma ve iletme ekipmanları periyodik kontrolü
- Basınçlı kap ve ekipmanlar periyodik kontrolü
- Elektrik tesisatı ve topraklama periyodik kontrolü
- Tahribatsız muayene (NDT)
- İş hijyeni ve ortam ölçümleri
- Hizmet verilen iller
Hizmet kapsamının planlanması
Yangın Pompası ve Pompa Grubu Periyodik Kontrolü için ekipman adedi, model veya proje, tesis konumu, önceki rapor ve duruş bilgisi üzerinden kapsam belirlenebilir. SÖZTEK ile görüşmede hangi bileşenlerin ve hangi deneylerin dahil olduğu netleştirilmelidir. Teknik inceleme yapılmadan uygunluk sonucu taahhüt edilmez.
Yangın Pompası ve Pompa Grubu Periyodik Kontrolü kapsamını netleştirmek için ekipman listesi, proje, önceki raporlar ve uygun duruş zamanını paylaşabilirsiniz. Teklif talep formunu doldurarak kapsam ve program teklifi isteyebilirsiniz.
Kaynaklar ve teknik güncelleme
K1 Yönetmelik resmi kurum kopyası ve EK III tabloları
K2 ÇSGB 23 Aralık 2025 değişiklik açıklaması
T1 Sprinkler standart ailesi katalog kaydı
Kaynak gözden geçirme tarihi 21 Eylül 2026. K1 Aralık 2025 kurum kopyasıdır ve K2 değişiklik açıklamasıyla birlikte okunmalıdır. Kontrol tarihinde yürürlükteki konsolide düzenleme esas alınır. Katalog bağlantıları standartların kapsamını açıklar; tam standart metni yerine geçmez. Yabancı rehberlerdeki yasal süreler Türkiye için kullanılmaz.
