Yangın Dolabı ve Hidrant Tesisatı Periyodik Kontrolü, yangın suyu, dağıtım hattı, dolap veya hidrant, hortum ve lans bölümlerinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Bu teknik rehber; tesis yöneticisi, bakım sorumlusu ve kontrol hazırlığını yürüten kişiler için kapsamı, kanıtları ve uygulama sırasını açıklar. Muayene ve deneyler yetkin kişilerce, ekipmana özel güvenli test planıyla yapılır; metin üretici kullanım veya müdahale talimatının yerine geçmez.
Kapsam ve çalışma prensibi
Dolapların ulaşılabilirliği ile su sağlayabilme performansı ayrı değerlendirilir. İç dolap ve dış hidrantların ortak beslemesi projede gösterilmelidir.
Kontrol süresi ve mevzuat dayanağı
EK III Tablo 3 yangın söndürme sistemleri satırında, standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl öngörülür. Pompa, sprinkler, dolap ve hidrantlar bu sistemin bileşenleridir. EK III 2.3.5 proje değerlendirmesini düzenler. [K1, K2]
Yönetmelik madde 7 ve EK III ilgili tablo satırı birlikte ele alınır. 23 Aralık 2025 değişikliği kapsamın tablolardaki ekipman ve ekipman gruplarına göre belirlenmesini vurgular. Günlük işletme gözetimi, bakım ve periyodik kontrol farklı faaliyetlerdir. Arıza veya güvenliği etkileyen değişiklikte takvim beklemek uygun değildir. Kontrol tarihinde geçerli düzenleme ve ekipmana özgü Bakanlık kriteri ayrıca doğrulanır.
Standartların seçimi ve kapsam sınırları
Aşağıdaki teknik kaynaklar birer kapsam eşleştirmesidir. Tasarım standardı, bakım gereği ve yasal periyodik kontrol dönemi aynı şey değildir. Mevzuatta yer alan TS atfı ile güncel uluslararası baskı ayrı kaydedilir. Standart numarası tek başına uygulanabilirlik veya uygunluk kanıtı sayılmaz. [T1 ve devamı]
| Teknik kaynak | Uygulama sınırı |
|---|---|
| EN 671-3 | Hortum makarası ve hortum sistemlerinin inceleme ve bakım çerçevesidir. Dış hidrant ağının hidrolik tasarımının tamamını kapsadığı varsayılmaz. |
| Onaylı yangın projesi | Eşzamanlı talep, kullanım noktası ve besleme koşulları için esas alınır. Ürün kontrolü ile tesisat performansı ayrı kaydedilir. |
Standartların tam metinleri üzerinden ekipmana uygun madde, deney koşulu ve kabul sınırı belirlenmelidir. Bu rehberde sayısal limit bulunmaması, testin limitsiz yapılabileceği anlamına gelmez.

Ayrıntılı teknik inceleme
Hortum ve lans
Hortum, makara, kaplin ve lans hasarları incelenir. Dolabın açılması ve kullanım erişimi engellenmemelidir. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.
Hidrant ve çevre
Gövde, bağlantı ağızları, kapaklar ve araç erişimi değerlendirilir. Donma riski olan tesislerde projedeki drenaj düzeni gözden geçirilir. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.
Debi ve basınç
Seçilmiş noktalarda proje talebine göre ölçüm yapılır. Sadece pompa dairesindeki basınç okumak uzak hidrantın yeterliliğini kanıtlamaz. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.
Kontrol hazırlığı ve güvenli uygulama
Ekipman kimliği, kullanım kılavuzu, önceki raporlar, bakım kayıtları ve yapılan değişiklikler hazırlanır. Proje gerektiren tesislerde güncel proje sahadaki düzenle karşılaştırılır. Kapsam, teknik çizim veya envanter üzerinde tanımlanır; yardımcı sistemlerin dahil olup olmadığı önceden kararlaştırılır.
Duruş, erişim ve enerji izolasyonu kontrol ekibiyle koordine edilir. Basınç, sıcaklık, elektrik ve hareket kaynakları ayrı dikkate alınır. Emniyet devrelerini etkisizleştirerek veya koruyucuları açık bırakarak normal çalışma deneyi yapılmaz. Bu metin sökme, basınçlandırma veya arıza giderme talimatı değildir.

Ölçüm ve fonksiyon doğrulaması
Ölçümün amacı önce tanımlanır: görünür hasar incelemesi, performans ölçümü ve güvenlik fonksiyonu testi farklı kanıtlar üretir. Test öncesinde beklenen davranış, test koşulu ve güvenli durdurma yöntemi belirlenir. Uygun ölçüm aracı seçilir; cihaz kimliği ve kalibrasyon bilgisi kayıtla ilişkilendirilir.
Bir düğmenin, motorun veya göstergenin çalışması tüm güvenlik zincirini doğrulamaz. Sonuç ilgili bileşen ve çalışma modu için yorumlanır. Aynı sistemde farklı çalışma modları varsa hangi modun değerlendirildiği açıkça yazılır. Yapılmayan deney yapılmış gibi olumlu işaretlenmez.
Bulguların raporlanması
Bulgu; ekipman kimliği, konum, yöntem, gözlem veya ölçüm ve kabul kaynağıyla birlikte kaydedilir. Fotoğraf açıklaması bulgunun yerini göstermelidir. Bakımın tamamlanması ile düzeltmenin doğrulanması ayrı aşamalardır. Güvenlik fonksiyonu üzerinde işlem yapılmışsa ilgili işlevin yeniden değerlendirilmesi gerekir.
İşletme takip şablonu
Bu tablo hazırlık ve takip içindir; resmi kontrol raporu değildir.
| Kayıt alanı | Doldurulacak bilgi |
|---|---|
| Ekipman ve konum | Seri numarası ve saha tanımı |
| Kontrol sınırı | Dahil olan cihaz ve alt sistemler |
| Teknik dayanak | Proje ve standart sürümü |
| Bulgu ve kanıt | Ölçüm, fotoğraf ve rapor referansı |
| Düzeltme | Yapılan işlem ve doğrulama kaydı |
| Takvim | Süre gerekçesi ve sonraki tarih |
Adım adım teknik kontrol planı
Aşağıdaki adımlar teknik planlama içindir. Ön incelemede çatlak, kontrolsüz kaçak, etkisiz koruma veya güvenli erişim eksikliği saptanırsa dinamik teste geçilmez. Testin iptal nedeni kayıt altına alınır. Basınçlandırma, koruma ayarı ve güvenlik devresine müdahale için yalnızca ekipmana özel yetkili prosedür kullanılmalıdır.
Kimlik ve tasarım koşullarını eşleştirme
Yangın suyu bölümünden başlayarak Dağıtım hattı, Dolap veya hidrant, Hortum ve lans bağlantılarını proje veya makine şemasında izleyin. Etiket ve teknik dosya aynı varlığa ait olmalıdır. Yenilenen bileşenler, değişen çalışma modları ve önceki kontrolün kapsam dışı bıraktığı alanlar plana işlenir.
Güvenli test hazırlığı
Gaz, basınç, sıcaklık ve elektrik kaynaklarını ayrı tanımlayın. Test noktasına erişim, tahliye güzergâhı ve başka kullanıcıların etkilenmesi değerlendirilir. Hatları gevşeterek basınç kontrolü veya açık alevle kaçak araması yapılmaz.
Mekanik bütünlük incelemesi
Hortumu, makarayı, lansı ve kaplinleri ürün tipine göre inceleyin. Erişim engellerini ve hortumun kullanılabilir açılma güzergâhını kaydedin.
Kaydedilecek kanıt: Dolap numarası ve bileşen hasarı. Dolap kapağının açılması hortumun bütünlüğünü kanıtlamaz.
Uzak noktada performans incelemesi
Proje senaryosuna uygun noktalarda debi ve dinamik basınç belirleyin. Güvenli su tahliyesi ve kayma riskini önceden yönetin.
Kaydedilecek kanıt: Nokta, eşzamanlı kullanım ve ölçüm koşulu. Farklı eşzamanlı talep altında alınan ölçümler doğrudan kıyaslanmaz.
Hidrant erişimi incelemesi
Gövde ve bağlantıları inceleyin; araç çarpmasına karşı korunma ve bağlantı alanının erişilebilirliğini değerlendirin. Donma tahliyesi varsa ürün talimatına göre ele alın.
Kaydedilecek kanıt: Hidrant kimliği ve çevre engelleri. Boyanın yeni olması yer altı bağlantısının veya vananın çalışmasını göstermez.
Kontrol sonrası normal duruma dönüş
Test için değiştirilen işletme durumlarını kayıt üzerinden geri doğrulayın. Vana, otomatik kumanda ve alarm durumları saha sorumlusuyla karşılaştırılır. Bulguların giderildiğine dair bakım kaydı, gerekirse yeniden fonksiyon doğrulamasıyla tamamlanır. Test yapılmayan bölüm için olumlu sonuç yazılmaz.
Ölçüm noktaları ve kabul kararının kurulması

| Kontrol konusu | Kaydedilecek kanıt | Kararda dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Mekanik bütünlük | Dolap numarası ve bileşen hasarı | Dolap kapağının açılması hortumun bütünlüğünü kanıtlamaz. |
| Uzak noktada performans | Nokta, eşzamanlı kullanım ve ölçüm koşulu | Farklı eşzamanlı talep altında alınan ölçümler doğrudan kıyaslanmaz. |
| Hidrant erişimi | Hidrant kimliği ve çevre engelleri | Boyanın yeni olması yer altı bağlantısının veya vananın çalışmasını göstermez. |
Ölçüm cihazının kimliği, aralığı ve uygun kalibrasyon bilgisi sonuçla ilişkilendirilir. Eşik değere yakın bir ölçümde çözünürlük, belirsizlik ve tekrar edilebilirlik dikkate alınır. Kabul kaynağı gösterilmeden yalnızca normal veya çalışıyor ifadesiyle karar verilmez. Eksik proje ya da bilinmeyen tasarım koşulu sonucu etkiliyorsa sınırlama açıkça yazılır.
Uygunsuzlukların ele alınması
Bulguyu bileşen, konum, gözlem ve teknik dayanak olarak kaydedin. Örneğin mekanik bütünlük için görülen sorun, hangi kanıtın eksik veya hangi işlevin başarısız olduğunu açıklamalıdır. Sadece bakımı yapılmalı ifadesi düzeltmenin ne olacağını göstermez. Kritik güvenlik şüphesinde güvenli duruma geçiş ve kullanımın sınırlandırılması saha prosedürüne göre yönetilir. Hafif ve ağır kusur ifadeleri, Bakanlığın ilgili ekipman için bu sınıfları tanımladığı kriterler varsa o çerçevede kullanılır; bu rehber yeni bir resmî kusur sınıfı üretmez. [K2 EK III 1.9.1]
Teknik şartnameye eklenebilecek kapsam maddeleri
Aşağıdaki metinler hizmet kapsamını tanımlamak için uyarlanabilir; mevzuatın birebir alıntısı değildir.
- Kontrol sınırı; Yangın suyu, Dağıtım hattı, Dolap veya hidrant, Hortum ve lans bileşenlerini ve varsa bunların emniyet arayüzlerini açıkça tanımlamalıdır. Dahil edilmeyen sistemler teklif ve raporda belirtilmelidir.
- Yöntem; mekanik bütünlük, uzak noktada performans, hidrant erişimi başlıkları için uygulanacak inceleme, ölçüm ve fonksiyon doğrulamalarını içermelidir. Kabul kaynağı ve çalışma koşulu her ölçüm kaydıyla ilişkilendirilmelidir.
- Rapor; ekipman kimliği, kontrol sınırı, teknik dayanak, kullanılan cihazlar, bulgular, deney sınırlamaları ve sonuç içermelidir. Bakım sonrası doğrulama gerektiren işlevler açıkça belirtilmelidir.
- Kontrol takvimi; ilgili ekipman sınıfı ve yasal dönemle gerekçelendirilmelidir. Teknik öneriyle seçilmiş bir yıllık plan, mevzuatta bütün sistem için verilmiş kesin süre gibi gösterilmemelidir.
Doldurulabilir teknik kayıt örneği
Bu boş şablon kontrol hazırlığı ve bulgu takibi içindir; imzalı resmî muayene raporunun yerine geçmez.
| Alan | Kayıt |
|---|---|
| Ekipman veya sistem kimliği | ........................................................ |
| Kontrol edilen bölüm | ........................................................ |
| Çalışma koşulu ve mod | ........................................................ |
| Ölçüm ve birim | ........................................................ |
| Kabul kaynağı ve kriter | ........................................................ |
| Bulgu ve fotoğraf numarası | ........................................................ |
| Düzeltme ve yeniden doğrulama | ........................................................ |
Sık sorulan teknik sorular
Yassı hortum ile yarı sert hortum aynı ürün müdür
Hayır. Kullanım ve sarım özellikleri farklıdır. Kontrol yöntemi ve bakım gereği hortum sistemi tipine ve ilgili üretici dokümanına göre belirlenir.
Lanstaki su jeti gözle yeterli sayılabilir mi
Görsel izlenim nicel debi ve basınç doğrulamasının yerine geçmez. Gerekli performans proje koşuluyla birlikte uygun ölçümle değerlendirilir.
Hidrantın önüne araç park edilmesi kontrol bulgusu mudur
Erişimi veya bağlantıyı engelliyorsa kayda alınmalıdır. Yangın ekiplerinin kullanabileceği alan ve yaklaşım güzergâhı sürekli korunmalıdır.
Dolap hortumundaki küçük çatlak önemsiz midir
Basınç altında kaçak veya kopma riskini etkileyebilir. Hasarın yeri ve niteliği kaydedilir; yalnızca kuru durumda sızıntı görülmemesi uygunluk kanıtı sayılmaz.
Hortuma rastgele test basıncı uygulanabilir mi
Hayır. Ürün tipi, üretici talimatı ve uygulanabilir standardın test düzeni belirlenmelidir. Genel internet değerleri her hortuma uygulanamaz.
En yakın hidrantın ölçümü uzak hidrantı temsil eder mi
Her zaman etmez. Boru uzunluğu, kot, kayıplar ve eşzamanlı kullanım değişebilir; temsil edilecek noktalar proje ve teknik gerekçeyle seçilir.
Hidrant kapağı ve kaplinleri neden incelenir
Hasar, uyumsuzluk veya sıkışma müdahaleyi geciktirebilir. Suyun hat içinde bulunması, bağlantının acil durumda kullanılabilir olmasını tek başına sağlamaz.
Hortumun dolapta düzgün sarılması neden önemlidir
Dolaşma, keskin kıvrım ve açılma engeli kullanım süresini ve akışı etkileyebilir. Ürüne uygun yerleşim ve erişim birlikte değerlendirilir.
Dolap ile hidrant aynı pompaya bağlanabilir mi
Proje uygun eşzamanlı talepleri ve beslemeyi karşılıyorsa mümkündür. Ortak bağlantı olması bütün kullanıcıların gerekli performansı aldığı anlamına gelmez.
Kontrolden sonra ıslak hortum nasıl ele alınır
Üreticinin temizleme, kurutma ve yeniden sarma talimatı izlenir. Test sonrası sistemi kullanılabilir duruma geri getirmek, ölçüm yapmak kadar önemlidir.
Hortum kaplinindeki conta eksikliği önemli midir
Bağlantıda kaçak ve kullanım zorluğu oluşturabilir. Conta tipi ve bağlantı uyumu ürün şartlarına göre değerlendirilir; yalnızca kaplinin kapanması yeterli değildir.
Hidrantın suyu boşalmıyorsa ne incelenir
Üründe öngörülmüş drenaj düzeni ve çevre koşulları değerlendirilir. Donma veya korozyon riskiyle ilişkisi kaydedilir; tüm hidrantların aynı tasarımda olduğu varsayılmaz.
Dolap içindeki lans sonradan değiştirilebilir mi
Debi ve bağlantı özellikleri bakımından uygunluğu doğrulanmalıdır. Görünüşü benzer farklı lans sistemin gerekli performansını değiştirebilir.
Yangın Dolabı ve Hidrant Tesisatı kontrolü için süre ve yasal kapsam nasıl belirlenir
EK III Tablo 3 yangın söndürme sistemleri satırında, standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl öngörülür. Pompa, sprinkler, dolap ve hidrantlar bu sistemin bileşenleridir. EK III 2.3.5 proje değerlendirmesini düzenler.
Yangın Dolabı ve Hidrant Tesisatı için hangi teknik standartlar seçilir
EN 671-3: Hortum makarası ve hortum sistemlerinin inceleme ve bakım çerçevesidir. Dış hidrant ağının hidrolik tasarımının tamamını kapsadığı varsayılmaz. Onaylı yangın projesi: Eşzamanlı talep, kullanım noktası ve besleme koşulları için esas alınır. Ürün kontrolü ile tesisat performansı ayrı kaydedilir. Türkiye’de uygulanacak TS karşılığı, baskı ve kapsam ayrıca doğrulanır.
İlgili hizmet sayfaları
Bu sayfa Mekanik tesisatlar periyodik kontrolü başlığının alt konularından biridir. Tesisinizdeki diğer mekanik sistemler için:
- Havalandırma ve Klima Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Yangın Söndürme Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Yangın Pompası ve Pompa Grubu Periyodik Kontrolü
- Sprinkler Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Basınçlı Hava Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Isıtma Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Soğutma Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Endüstriyel Gaz Tesisatı Kontrolü
- Doğal Gaz ve CNG Besleme Tesisatı Güvenlik Kontrolü
- Toz Toplama ve Lokal Emiş Tesisatı Kontrolü
- Duman Tahliye ve Basınçlandırma Tesisatı Kontrolü
Mekanik tesisat dışındaki kontrol ve ölçüm hizmetlerimiz:
- Kaldırma ve iletme ekipmanları periyodik kontrolü
- Basınçlı kap ve ekipmanlar periyodik kontrolü
- Elektrik tesisatı ve topraklama periyodik kontrolü
- Tahribatsız muayene (NDT)
- İş hijyeni ve ortam ölçümleri
- Hizmet verilen iller
Hizmet kapsamının planlanması
Yangın Dolabı ve Hidrant Tesisatı Periyodik Kontrolü için ekipman adedi, model veya proje, tesis konumu, önceki rapor ve duruş bilgisi üzerinden kapsam belirlenebilir. SÖZTEK ile görüşmede hangi bileşenlerin ve hangi deneylerin dahil olduğu netleştirilmelidir. Teknik inceleme yapılmadan uygunluk sonucu taahhüt edilmez.
Yangın Dolabı ve Hidrant Tesisatı Periyodik Kontrolü kapsamını netleştirmek için ekipman listesi, proje, önceki raporlar ve uygun duruş zamanını paylaşabilirsiniz. Teklif talep formunu doldurarak kapsam ve program teklifi isteyebilirsiniz.
Kaynaklar ve teknik güncelleme
K1 Yönetmelik resmi kurum kopyası ve EK III tabloları
K2 ÇSGB 23 Aralık 2025 değişiklik açıklaması
Kaynak gözden geçirme tarihi 21 Eylül 2026. K1 Aralık 2025 kurum kopyasıdır ve K2 değişiklik açıklamasıyla birlikte okunmalıdır. Kontrol tarihinde yürürlükteki konsolide düzenleme esas alınır. Katalog bağlantıları standartların kapsamını açıklar; tam standart metni yerine geçmez. Yabancı rehberlerdeki yasal süreler Türkiye için kullanılmaz.
