Sizi
Arayalım

Sprinkler Tesisatı Periyodik Kontrolü

Başlık ve engeller, vana ve akış alarmı ile depolama değişikliği başlıklarında inceleme, ölçüm ve fonksiyon doğrulaması. Kontrol süresi ve mevzuat dayanağı, kaydedilecek kanıt, deney sınırlamaları ve kabul kararının nasıl kurulduğu — SÖZTEK'in hazırladığı teknik rehber.

Sprinkler Tesisatı Periyodik Kontrolü

Sprinkler Tesisatı Periyodik Kontrolü, su beslemesi, alarm vana grubu, zon boruları, sprinkler başlıkları bölümlerinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Bu teknik rehber; tesis yöneticisi, bakım sorumlusu ve kontrol hazırlığını yürüten kişiler için kapsamı, kanıtları ve uygulama sırasını açıklar. Muayene ve deneyler yetkin kişilerce, ekipmana özel güvenli test planıyla yapılır; metin üretici kullanım veya müdahale talimatının yerine geçmez.

Kapsam ve çalışma prensibi

Başlıkların görünür olması yeterli değildir. Depolama düzeni, bölme değişiklikleri ve tavan engelleri sprinkler dağılımını etkileyebilir.

Kontrol süresi ve mevzuat dayanağı

EK III Tablo 3 yangın söndürme sistemleri satırında, standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl öngörülür. Pompa, sprinkler, dolap ve hidrantlar bu sistemin bileşenleridir. EK III 2.3.5 proje değerlendirmesini düzenler. [K1, K2]

Yönetmelik madde 7 ve EK III ilgili tablo satırı birlikte ele alınır. 23 Aralık 2025 değişikliği kapsamın tablolardaki ekipman ve ekipman gruplarına göre belirlenmesini vurgular. Günlük işletme gözetimi, bakım ve periyodik kontrol farklı faaliyetlerdir. Arıza veya güvenliği etkileyen değişiklikte takvim beklemek uygun değildir. Kontrol tarihinde geçerli düzenleme ve ekipmana özgü Bakanlık kriteri ayrıca doğrulanır.

Standartların seçimi ve kapsam sınırları

Aşağıdaki teknik kaynaklar birer kapsam eşleştirmesidir. Tasarım standardı, bakım gereği ve yasal periyodik kontrol dönemi aynı şey değildir. Mevzuatta yer alan TS atfı ile güncel uluslararası baskı ayrı kaydedilir. Standart numarası tek başına uygulanabilirlik veya uygunluk kanıtı sayılmaz. [T1 ve devamı]

Teknik kaynakUygulama sınırı
EN 12845 ailesiSprinkler tasarımı, kurulum ve bakım konularının ana teknik kaynaklarından biridir. Sistem tipi ve proje baskısı seçimi açıkça kaydedilir.
Başlık üreticisinin veri sayfasıBaşlık yönü, sıcaklık sınıfı, akış özelliği ve kullanım kısıtları ürün kimliğiyle eşleştirilir; benzer görünüş eşdeğerlik sayılmaz.

Standartların tam metinleri üzerinden ekipmana uygun madde, deney koşulu ve kabul sınırı belirlenmelidir. Bu rehberde sayısal limit bulunmaması, testin limitsiz yapılabileceği anlamına gelmez.

Sprinkler Tesisatı Periyodik Kontrolü bileşenleri ve kontrol sınırları
Bileşenler ve kontrol sınırları

Ayrıntılı teknik inceleme

Başlıklar

Boya, darbe, korozyon ve engellenme incelenir. Başlık tipi ve yerleşim, tasarım koşullarıyla eşleştirilir; sayısal mesafe rastgele belirlenmez. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.

Alarm vanası

Vana grubu, izleme ve akış alarmı projeye uygun fonksiyon senaryosuyla kontrol edilir. Alarmın panel ve ilgili noktaya iletimi kaydedilir. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.

Değişiklikler

Raf yüksekliği veya malzeme sınıfı değişmişse mevcut tasarımın yeterliliği ayrıca incelenir. Görsel kontrol hidrolik hesap doğrulamasının yerini tutmaz. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.

Kontrol hazırlığı ve güvenli uygulama

Ekipman kimliği, kullanım kılavuzu, önceki raporlar, bakım kayıtları ve yapılan değişiklikler hazırlanır. Proje gerektiren tesislerde güncel proje sahadaki düzenle karşılaştırılır. Kapsam, teknik çizim veya envanter üzerinde tanımlanır; yardımcı sistemlerin dahil olup olmadığı önceden kararlaştırılır.

Duruş, erişim ve enerji izolasyonu kontrol ekibiyle koordine edilir. Basınç, sıcaklık, elektrik ve hareket kaynakları ayrı dikkate alınır. Emniyet devrelerini etkisizleştirerek veya koruyucuları açık bırakarak normal çalışma deneyi yapılmaz. Bu metin sökme, basınçlandırma veya arıza giderme talimatı değildir.

Sprinkler Tesisatı Periyodik Kontrolü güvenli uygulama aşamaları
Güvenli kontrol uygulama sırası

Ölçüm ve fonksiyon doğrulaması

Ölçümün amacı önce tanımlanır: görünür hasar incelemesi, performans ölçümü ve güvenlik fonksiyonu testi farklı kanıtlar üretir. Test öncesinde beklenen davranış, test koşulu ve güvenli durdurma yöntemi belirlenir. Uygun ölçüm aracı seçilir; cihaz kimliği ve kalibrasyon bilgisi kayıtla ilişkilendirilir.

Bir düğmenin, motorun veya göstergenin çalışması tüm güvenlik zincirini doğrulamaz. Sonuç ilgili bileşen ve çalışma modu için yorumlanır. Aynı sistemde farklı çalışma modları varsa hangi modun değerlendirildiği açıkça yazılır. Yapılmayan deney yapılmış gibi olumlu işaretlenmez.

Bulguların raporlanması

Bulgu; ekipman kimliği, konum, yöntem, gözlem veya ölçüm ve kabul kaynağıyla birlikte kaydedilir. Fotoğraf açıklaması bulgunun yerini göstermelidir. Bakımın tamamlanması ile düzeltmenin doğrulanması ayrı aşamalardır. Güvenlik fonksiyonu üzerinde işlem yapılmışsa ilgili işlevin yeniden değerlendirilmesi gerekir.

İşletme takip şablonu

Bu tablo hazırlık ve takip içindir; resmi kontrol raporu değildir.

Kayıt alanıDoldurulacak bilgi
Ekipman ve konumSeri numarası ve saha tanımı
Kontrol sınırıDahil olan cihaz ve alt sistemler
Teknik dayanakProje ve standart sürümü
Bulgu ve kanıtÖlçüm, fotoğraf ve rapor referansı
DüzeltmeYapılan işlem ve doğrulama kaydı
TakvimSüre gerekçesi ve sonraki tarih

Adım adım teknik kontrol planı

Aşağıdaki adımlar teknik planlama içindir. Ön incelemede çatlak, kontrolsüz kaçak, etkisiz koruma veya güvenli erişim eksikliği saptanırsa dinamik teste geçilmez. Testin iptal nedeni kayıt altına alınır. Basınçlandırma, koruma ayarı ve güvenlik devresine müdahale için yalnızca ekipmana özel yetkili prosedür kullanılmalıdır.

Kimlik ve tasarım koşullarını eşleştirme

Su beslemesi bölümünden başlayarak Alarm vana grubu, Zon boruları, Sprinkler başlıkları bağlantılarını proje veya makine şemasında izleyin. Etiket ve teknik dosya aynı varlığa ait olmalıdır. Yenilenen bileşenler, değişen çalışma modları ve önceki kontrolün kapsam dışı bıraktığı alanlar plana işlenir.

Güvenli test hazırlığı

Gaz, basınç, sıcaklık ve elektrik kaynaklarını ayrı tanımlayın. Test noktasına erişim, tahliye güzergâhı ve başka kullanıcıların etkilenmesi değerlendirilir. Hatları gevşeterek basınç kontrolü veya açık alevle kaçak araması yapılmaz.

Başlık ve engeller incelemesi

Başlık kimliğini, yönünü ve görünür hasarını kaydedin. Yeni raf, tavan elemanı veya bölmenin püskürtme alanına etkisini projeyle karşılaştırın.

Kaydedilecek kanıt: Başlık kodu, konum ve engel fotoğrafı. Boyalı veya darbe almış başlık temizlenerek otomatik uygun ilan edilmez.

Vana ve akış alarmı incelemesi

Vana grubunu ve zonu tanımlayın; uygun test bağlantısından alarm zincirini doğrulayın. Alarm panelindeki bölge bilgisini saha zonuyla eşleştirin.

Kaydedilecek kanıt: Vana durumu, test bağlantısı ve panel bildirimi. Panelde alarm görülmesi tüm başlıkların açık ve engelsiz olduğunu kanıtlamaz.

Depolama değişikliği incelemesi

Malzeme türü, ambalaj ve raf yerleşimini tasarım esaslarıyla karşılaştırın. Değişiklik varsa hidrolik ve yerleşim değerlendirmesini ayrıca isteyin.

Kaydedilecek kanıt: Proje revizyonu ve depolama düzeni. Eski proje için olumlu rapor yeni tehlike sınıfının yeterlilik belgesi değildir.

Kontrol sonrası normal duruma dönüş

Test için değiştirilen işletme durumlarını kayıt üzerinden geri doğrulayın. Vana, otomatik kumanda ve alarm durumları saha sorumlusuyla karşılaştırılır. Bulguların giderildiğine dair bakım kaydı, gerekirse yeniden fonksiyon doğrulamasıyla tamamlanır. Test yapılmayan bölüm için olumlu sonuç yazılmaz.

Ölçüm noktaları ve kabul kararının kurulması

Sprinkler Tesisatı Periyodik Kontrolü ölçüm ve kanıt kayıt noktaları
Ölçüm ve kayıt noktaları
Kontrol konusuKaydedilecek kanıtKararda dikkat edilecek nokta
Başlık ve engellerBaşlık kodu, konum ve engel fotoğrafıBoyalı veya darbe almış başlık temizlenerek otomatik uygun ilan edilmez.
Vana ve akış alarmıVana durumu, test bağlantısı ve panel bildirimiPanelde alarm görülmesi tüm başlıkların açık ve engelsiz olduğunu kanıtlamaz.
Depolama değişikliğiProje revizyonu ve depolama düzeniEski proje için olumlu rapor yeni tehlike sınıfının yeterlilik belgesi değildir.

Ölçüm cihazının kimliği, aralığı ve uygun kalibrasyon bilgisi sonuçla ilişkilendirilir. Eşik değere yakın bir ölçümde çözünürlük, belirsizlik ve tekrar edilebilirlik dikkate alınır. Kabul kaynağı gösterilmeden yalnızca normal veya çalışıyor ifadesiyle karar verilmez. Eksik proje ya da bilinmeyen tasarım koşulu sonucu etkiliyorsa sınırlama açıkça yazılır.

Uygunsuzlukların ele alınması

Bulguyu bileşen, konum, gözlem ve teknik dayanak olarak kaydedin. Örneğin başlık ve engeller için görülen sorun, hangi kanıtın eksik veya hangi işlevin başarısız olduğunu açıklamalıdır. Sadece bakımı yapılmalı ifadesi düzeltmenin ne olacağını göstermez. Kritik güvenlik şüphesinde güvenli duruma geçiş ve kullanımın sınırlandırılması saha prosedürüne göre yönetilir. Hafif ve ağır kusur ifadeleri, Bakanlığın ilgili ekipman için bu sınıfları tanımladığı kriterler varsa o çerçevede kullanılır; bu rehber yeni bir resmî kusur sınıfı üretmez. [K2 EK III 1.9.1]

Teknik şartnameye eklenebilecek kapsam maddeleri

Aşağıdaki metinler hizmet kapsamını tanımlamak için uyarlanabilir; mevzuatın birebir alıntısı değildir.

  1. Kontrol sınırı; Su beslemesi, Alarm vana grubu, Zon boruları, Sprinkler başlıkları bileşenlerini ve varsa bunların emniyet arayüzlerini açıkça tanımlamalıdır. Dahil edilmeyen sistemler teklif ve raporda belirtilmelidir.
  2. Yöntem; başlık ve engeller, vana ve akış alarmı, depolama değişikliği başlıkları için uygulanacak inceleme, ölçüm ve fonksiyon doğrulamalarını içermelidir. Kabul kaynağı ve çalışma koşulu her ölçüm kaydıyla ilişkilendirilmelidir.
  3. Rapor; ekipman kimliği, kontrol sınırı, teknik dayanak, kullanılan cihazlar, bulgular, deney sınırlamaları ve sonuç içermelidir. Bakım sonrası doğrulama gerektiren işlevler açıkça belirtilmelidir.
  4. Kontrol takvimi; ilgili ekipman sınıfı ve yasal dönemle gerekçelendirilmelidir. Teknik öneriyle seçilmiş bir yıllık plan, mevzuatta bütün sistem için verilmiş kesin süre gibi gösterilmemelidir.

Doldurulabilir teknik kayıt örneği

Bu boş şablon kontrol hazırlığı ve bulgu takibi içindir; imzalı resmî muayene raporunun yerine geçmez.

AlanKayıt
Ekipman veya sistem kimliği........................................................
Kontrol edilen bölüm........................................................
Çalışma koşulu ve mod........................................................
Ölçüm ve birim........................................................
Kabul kaynağı ve kriter........................................................
Bulgu ve fotoğraf numarası........................................................
Düzeltme ve yeniden doğrulama........................................................

Sık sorulan teknik sorular

Islak ve kuru sprinkler sistemleri aynı şekilde mi değerlendirilir

Ortak noktalar bulunur ancak kuru sistemlerde hava veya gaz tarafı, kuru alarm vanası ve suyun ulaştırılması gibi ek işlevler vardır. Sistem tipi raporda belirtilmelidir.

Her sprinkler başlığı dumanla mı çalışır

Birçok otomatik başlık ısıya duyarlı elemanla açılır; duman dedektörüyle aynı değildir. Ön tepkili veya özel sistemlerde algılama ilişkisi proje üzerinden incelenir.

Bir başlık açılınca bütün başlıklar açılır mı

Standart kapalı tip başlıklı sistemlerde tüm başlıklar aynı anda otomatik açılmaz. Açık başlıklı baskın sistemler farklıdır; iki düzen aynı açıklamayla anlatılmamalıdır.

Başlık değişiminde yalnızca bağlantı çapı yeterli midir

Hayır. Tip, yön, sıcaklık sınıfı, akış katsayısı ve onay koşulları da önemlidir. Uygun ürün seçimi tasarım ve üretici dokümanıyla doğrulanır.

Tavan altına yeni kanal eklenmesi sistemi etkiler mi

Evet, su dağılımını engelleyebilir veya korunması gereken yeni boşluk oluşturabilir. Kanalın boyutu ve yeri mevcut sprinkler yerleşimiyle birlikte değerlendirilir.

Sprinkler borusuna başka tesisat asılabilir mi

Taşıyıcı düzenin böyle bir yük için tasarlandığı doğrulanmadan uygun kabul edilmez. İlave yük, askı ve boru sisteminin mekanik davranışını etkileyebilir.

Test vanasını açmak tüm sprinklerlerin kontrolü müdür

Hayır. Test bağlantısı belirli hidrolik ve alarm işlevlerini gösterebilir. Başlıkların fiziksel durumu ve depolamayla uyumu ayrıca incelenir.

Yedek başlıkların aynı marka olması tek başına yeterli mi

Marka tek başına teknik eşdeğerlik değildir. Projedeki başlık özellikleri ve üretici değişim koşulları karşılaştırılmalı, uygun değiştirme ekipmanı da değerlendirilmelidir.

Donma riski olan yerde ıslak sistem kullanılabilir mi

Donmaya karşı tasarım önlemleri incelenmelidir. Sadece borunun yalıtılması her koşulda yeterlilik kanıtı değildir; ortam şartları ve proje çözümü birlikte değerlendirilir.

Akış alarmı ile vana konum alarmı aynı mıdır

Hayır. Biri su akışıyla, diğeri vananın durumuyla ilişkilidir. Kontrol sırasında hangi sinyalin hangi saha olayını temsil ettiği ayrı kaydedilir.

Sprinkler başlığına dekoratif kapak takılabilir mi

Yalnızca ürünün onaylı tasarımına uygun elemanlar kullanılmalıdır. Sonradan eklenen dekorasyon algılamayı veya su dağılımını etkileyebilir.

Sprinkler hattının basıncı neden sürekli düşebilir

Kaçak, test bağlantısı, vana veya besleme koşulu araştırılır. Sık pompa devreye girmesi tek başına hangi bileşenin arızalı olduğunu göstermez.

Sprinkler standardında baskı seçimi neden kaydedilir

Tasarım ve kabul esaslarının izlenebilir olması gerekir. Yeni katalog baskısı görülmesi, mevcut tesisin projesinin otomatik olarak o baskıyla hazırlanmış olduğunu göstermez.

Sprinkler Tesisatı kontrolü için süre ve yasal kapsam nasıl belirlenir

EK III Tablo 3 yangın söndürme sistemleri satırında, standartlarda süre belirtilmemişse 1 yıl öngörülür. Pompa, sprinkler, dolap ve hidrantlar bu sistemin bileşenleridir. EK III 2.3.5 proje değerlendirmesini düzenler.

Sprinkler Tesisatı için hangi teknik standartlar seçilir

EN 12845 ailesi: Sprinkler tasarımı, kurulum ve bakım konularının ana teknik kaynaklarından biridir. Sistem tipi ve proje baskısı seçimi açıkça kaydedilir. Başlık üreticisinin veri sayfası: Başlık yönü, sıcaklık sınıfı, akış özelliği ve kullanım kısıtları ürün kimliğiyle eşleştirilir; benzer görünüş eşdeğerlik sayılmaz. Türkiye’de uygulanacak TS karşılığı, baskı ve kapsam ayrıca doğrulanır.

İlgili hizmet sayfaları

Bu sayfa Mekanik tesisatlar periyodik kontrolü başlığının alt konularından biridir. Tesisinizdeki diğer mekanik sistemler için:

Mekanik tesisat dışındaki kontrol ve ölçüm hizmetlerimiz:

Hizmet kapsamının planlanması

Sprinkler Tesisatı Periyodik Kontrolü için ekipman adedi, model veya proje, tesis konumu, önceki rapor ve duruş bilgisi üzerinden kapsam belirlenebilir. SÖZTEK ile görüşmede hangi bileşenlerin ve hangi deneylerin dahil olduğu netleştirilmelidir. Teknik inceleme yapılmadan uygunluk sonucu taahhüt edilmez.

Sprinkler Tesisatı Periyodik Kontrolü kapsamını netleştirmek için ekipman listesi, proje, önceki raporlar ve uygun duruş zamanını paylaşabilirsiniz. Teklif talep formunu doldurarak kapsam ve program teklifi isteyebilirsiniz.

Kaynaklar ve teknik güncelleme

K1 Yönetmelik resmi kurum kopyası ve EK III tabloları

K2 ÇSGB 23 Aralık 2025 değişiklik açıklaması

T1 Sprinkler standart ailesi katalog kaydı

Kaynak gözden geçirme tarihi 21 Eylül 2026. K1 Aralık 2025 kurum kopyasıdır ve K2 değişiklik açıklamasıyla birlikte okunmalıdır. Kontrol tarihinde yürürlükteki konsolide düzenleme esas alınır. Katalog bağlantıları standartların kapsamını açıklar; tam standart metni yerine geçmez. Yabancı rehberlerdeki yasal süreler Türkiye için kullanılmaz.