Isıtma Tesisatı Periyodik Kontrolü, ısı üreticisi, pompa ve emniyet, gidiş ve dönüş, ısı yayıcılar bölümlerinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Bu teknik rehber; tesis yöneticisi, bakım sorumlusu ve kontrol hazırlığını yürüten kişiler için kapsamı, kanıtları ve uygulama sırasını açıklar. Muayene ve deneyler yetkin kişilerce, ekipmana özel güvenli test planıyla yapılır; metin üretici kullanım veya müdahale talimatının yerine geçmez.
Kapsam ve çalışma prensibi
Kazan, pompa, genleşme tankı ve ısıtma devresi birlikte çalışır fakat kontrol sınıfları ayrı olabilir. Isıl konforun sağlanması basınç güvenliğini tek başına göstermez.
Kontrol süresi ve mevzuat dayanağı
Bu üst başlık tek bir ekipman sınıfı değildir. EK III Tablo 1 kapsamındaki basınçlı kaplar ve Tablo 3 kapsamındaki tesisatlar ayrı belirlenir. Bütün boru, pompa ve yardımcı elemanlara yalnızca bu sayfanın adından hareketle ortak yıllık yasal süre atanmaz. Kapsam dışındaki teknik güvenlik kontrolleri üretici, proje ve risk koşullarına göre planlanır. [K1, K2]
Yönetmelik madde 7 ve EK III ilgili tablo satırı birlikte ele alınır. 23 Aralık 2025 değişikliği kapsamın tablolardaki ekipman ve ekipman gruplarına göre belirlenmesini vurgular. Günlük işletme gözetimi, bakım ve periyodik kontrol farklı faaliyetlerdir. Arıza veya güvenliği etkileyen değişiklikte takvim beklemek uygun değildir. Kontrol tarihinde geçerli düzenleme ve ekipmana özgü Bakanlık kriteri ayrıca doğrulanır.
Standartların seçimi ve kapsam sınırları
Aşağıdaki teknik kaynaklar birer kapsam eşleştirmesidir. Tasarım standardı, bakım gereği ve yasal periyodik kontrol dönemi aynı şey değildir. Mevzuatta yer alan TS atfı ile güncel uluslararası baskı ayrı kaydedilir. Standart numarası tek başına uygulanabilirlik veya uygunluk kanıtı sayılmaz. [T1 ve devamı]
| Teknik kaynak | Uygulama sınırı |
|---|---|
| EN 12828 | Binalardaki su bazlı ısıtma sistemlerinin tasarımına yöneliktir. Proses buharı veya her sıcaklık sınıfı için sınırsız bir muayene standardı değildir. |
| Kazan ve genleşme kabı belgeleri | Basınçlı kap kimliği, kullanım sınırları ve üretici güvenlik fonksiyonları ayrı değerlendirilir; bütün tesisata tek etiketle yaklaşılmaz. |
Standartların tam metinleri üzerinden ekipmana uygun madde, deney koşulu ve kabul sınırı belirlenmelidir. Bu rehberde sayısal limit bulunmaması, testin limitsiz yapılabileceği anlamına gelmez.

Ayrıntılı teknik inceleme
Genleşme ve emniyet
Genleşme düzeni, emniyet donanımı ve bağlantıların proje ile uyumu incelenir. Vana konumları güvenlik elemanlarının işlevini engellememelidir. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.
Sirkülasyon
Pompa yönü, titreşim, kaçak ve devre dolaşımı değerlendirilir. Gidiş dönüş değerleri çalışma koşuluyla birlikte kaydedilir. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.
Sıcak yüzey ve izolasyon
Yanık riski, izolasyon hasarı ve erişim güzergahları incelenir. Kazanın yanma ve baca kontrolleri ayrı teknik kapsamla ilişkilendirilir. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.
Kontrol hazırlığı ve güvenli uygulama
Ekipman kimliği, kullanım kılavuzu, önceki raporlar, bakım kayıtları ve yapılan değişiklikler hazırlanır. Proje gerektiren tesislerde güncel proje sahadaki düzenle karşılaştırılır. Kapsam, teknik çizim veya envanter üzerinde tanımlanır; yardımcı sistemlerin dahil olup olmadığı önceden kararlaştırılır.
Duruş, erişim ve enerji izolasyonu kontrol ekibiyle koordine edilir. Basınç, sıcaklık, elektrik ve hareket kaynakları ayrı dikkate alınır. Emniyet devrelerini etkisizleştirerek veya koruyucuları açık bırakarak normal çalışma deneyi yapılmaz. Bu metin sökme, basınçlandırma veya arıza giderme talimatı değildir.

Ölçüm ve fonksiyon doğrulaması
Ölçümün amacı önce tanımlanır: görünür hasar incelemesi, performans ölçümü ve güvenlik fonksiyonu testi farklı kanıtlar üretir. Test öncesinde beklenen davranış, test koşulu ve güvenli durdurma yöntemi belirlenir. Uygun ölçüm aracı seçilir; cihaz kimliği ve kalibrasyon bilgisi kayıtla ilişkilendirilir.
Bir düğmenin, motorun veya göstergenin çalışması tüm güvenlik zincirini doğrulamaz. Sonuç ilgili bileşen ve çalışma modu için yorumlanır. Aynı sistemde farklı çalışma modları varsa hangi modun değerlendirildiği açıkça yazılır. Yapılmayan deney yapılmış gibi olumlu işaretlenmez.
Bulguların raporlanması
Bulgu; ekipman kimliği, konum, yöntem, gözlem veya ölçüm ve kabul kaynağıyla birlikte kaydedilir. Fotoğraf açıklaması bulgunun yerini göstermelidir. Bakımın tamamlanması ile düzeltmenin doğrulanması ayrı aşamalardır. Güvenlik fonksiyonu üzerinde işlem yapılmışsa ilgili işlevin yeniden değerlendirilmesi gerekir.
İşletme takip şablonu
Bu tablo hazırlık ve takip içindir; resmi kontrol raporu değildir.
| Kayıt alanı | Doldurulacak bilgi |
|---|---|
| Ekipman ve konum | Seri numarası ve saha tanımı |
| Kontrol sınırı | Dahil olan cihaz ve alt sistemler |
| Teknik dayanak | Proje ve standart sürümü |
| Bulgu ve kanıt | Ölçüm, fotoğraf ve rapor referansı |
| Düzeltme | Yapılan işlem ve doğrulama kaydı |
| Takvim | Süre gerekçesi ve sonraki tarih |
Adım adım teknik kontrol planı
Aşağıdaki adımlar teknik planlama içindir. Ön incelemede çatlak, kontrolsüz kaçak, etkisiz koruma veya güvenli erişim eksikliği saptanırsa dinamik teste geçilmez. Testin iptal nedeni kayıt altına alınır. Basınçlandırma, koruma ayarı ve güvenlik devresine müdahale için yalnızca ekipmana özel yetkili prosedür kullanılmalıdır.
Kimlik ve tasarım koşullarını eşleştirme
Isı üreticisi bölümünden başlayarak Pompa ve emniyet, Gidiş ve dönüş, Isı yayıcılar bağlantılarını proje veya makine şemasında izleyin. Etiket ve teknik dosya aynı varlığa ait olmalıdır. Yenilenen bileşenler, değişen çalışma modları ve önceki kontrolün kapsam dışı bıraktığı alanlar plana işlenir.
Güvenli test hazırlığı
Gaz, basınç, sıcaklık ve elektrik kaynaklarını ayrı tanımlayın. Test noktasına erişim, tahliye güzergâhı ve başka kullanıcıların etkilenmesi değerlendirilir. Hatları gevşeterek basınç kontrolü veya açık alevle kaçak araması yapılmaz.
Genleşme ve emniyet yolu incelemesi
Genleşme düzenini projede izleyin; kazanla koruma elemanları arasındaki bağlantıyı ve görünür vana durumlarını inceleyin. Basınçlı kabın kimliğini ayrı kaydedin.
Kaydedilecek kanıt: Kap kimliği ve bağlantı şeması. Sık su eklenmesi normal kabul edilmeden nedeni araştırılır.
Sıcaklık ve dolaşım incelemesi
Normal işletme koşulunda gidiş ve dönüş ölçümlerini, pompa modunu ve devrelerin ısınmasını karşılaştırın. Tek bir sıcak radyatör tüm devreyi temsil etmez.
Kaydedilecek kanıt: Sıcaklık noktası, pompa modu ve dış koşul. Dengesiz ısınma yalnızca kazan kapasitesine bağlanmaz.
Limit ve durdurma incelemesi
Üretici yöntemine göre normal sıcaklık kontrolü ile bağımsız güvenlik sınırlandırmasını ayırın. Gerçek tehlikeli aşırı ısıtma oluşturmayın.
Kaydedilecek kanıt: Fonksiyon adı ve güvenli test yöntemi. Termostat göstergesinin değişmesi güvenlik limitörünün işlevini kanıtlamaz.
Kontrol sonrası normal duruma dönüş
Test için değiştirilen işletme durumlarını kayıt üzerinden geri doğrulayın. Vana, otomatik kumanda ve alarm durumları saha sorumlusuyla karşılaştırılır. Bulguların giderildiğine dair bakım kaydı, gerekirse yeniden fonksiyon doğrulamasıyla tamamlanır. Test yapılmayan bölüm için olumlu sonuç yazılmaz.
Ölçüm noktaları ve kabul kararının kurulması

| Kontrol konusu | Kaydedilecek kanıt | Kararda dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Genleşme ve emniyet yolu | Kap kimliği ve bağlantı şeması | Sık su eklenmesi normal kabul edilmeden nedeni araştırılır. |
| Sıcaklık ve dolaşım | Sıcaklık noktası, pompa modu ve dış koşul | Dengesiz ısınma yalnızca kazan kapasitesine bağlanmaz. |
| Limit ve durdurma | Fonksiyon adı ve güvenli test yöntemi | Termostat göstergesinin değişmesi güvenlik limitörünün işlevini kanıtlamaz. |
Ölçüm cihazının kimliği, aralığı ve uygun kalibrasyon bilgisi sonuçla ilişkilendirilir. Eşik değere yakın bir ölçümde çözünürlük, belirsizlik ve tekrar edilebilirlik dikkate alınır. Kabul kaynağı gösterilmeden yalnızca normal veya çalışıyor ifadesiyle karar verilmez. Eksik proje ya da bilinmeyen tasarım koşulu sonucu etkiliyorsa sınırlama açıkça yazılır.
Uygunsuzlukların ele alınması
Bulguyu bileşen, konum, gözlem ve teknik dayanak olarak kaydedin. Örneğin genleşme ve emniyet yolu için görülen sorun, hangi kanıtın eksik veya hangi işlevin başarısız olduğunu açıklamalıdır. Sadece bakımı yapılmalı ifadesi düzeltmenin ne olacağını göstermez. Kritik güvenlik şüphesinde güvenli duruma geçiş ve kullanımın sınırlandırılması saha prosedürüne göre yönetilir. Hafif ve ağır kusur ifadeleri, Bakanlığın ilgili ekipman için bu sınıfları tanımladığı kriterler varsa o çerçevede kullanılır; bu rehber yeni bir resmî kusur sınıfı üretmez. [K2 EK III 1.9.1]
Teknik şartnameye eklenebilecek kapsam maddeleri
Aşağıdaki metinler hizmet kapsamını tanımlamak için uyarlanabilir; mevzuatın birebir alıntısı değildir.
- Kontrol sınırı; Isı üreticisi, Pompa ve emniyet, Gidiş ve dönüş, Isı yayıcılar bileşenlerini ve varsa bunların emniyet arayüzlerini açıkça tanımlamalıdır. Dahil edilmeyen sistemler teklif ve raporda belirtilmelidir.
- Yöntem; genleşme ve emniyet yolu, sıcaklık ve dolaşım, limit ve durdurma başlıkları için uygulanacak inceleme, ölçüm ve fonksiyon doğrulamalarını içermelidir. Kabul kaynağı ve çalışma koşulu her ölçüm kaydıyla ilişkilendirilmelidir.
- Rapor; ekipman kimliği, kontrol sınırı, teknik dayanak, kullanılan cihazlar, bulgular, deney sınırlamaları ve sonuç içermelidir. Bakım sonrası doğrulama gerektiren işlevler açıkça belirtilmelidir.
- Kontrol takvimi; ilgili ekipman sınıfı ve yasal dönemle gerekçelendirilmelidir. Teknik öneriyle seçilmiş bir yıllık plan, mevzuatta bütün sistem için verilmiş kesin süre gibi gösterilmemelidir.
Doldurulabilir teknik kayıt örneği
Bu boş şablon kontrol hazırlığı ve bulgu takibi içindir; imzalı resmî muayene raporunun yerine geçmez.
| Alan | Kayıt |
|---|---|
| Ekipman veya sistem kimliği | ........................................................ |
| Kontrol edilen bölüm | ........................................................ |
| Çalışma koşulu ve mod | ........................................................ |
| Ölçüm ve birim | ........................................................ |
| Kabul kaynağı ve kriter | ........................................................ |
| Bulgu ve fotoğraf numarası | ........................................................ |
| Düzeltme ve yeniden doğrulama | ........................................................ |
Sık sorulan teknik sorular
Isıtma tesisatı kontrolü kazan kontrolüyle aynı mıdır
Hayır. Kazan bir bileşendir; pompalar, dağıtım, genleşme ve emniyet bağlantıları daha geniş tesisatı oluşturur. Raporlarda kapsam sınırı açık olmalıdır.
Genleşme tankı neden ayrı tanımlanır
Isıl genleşmenin yönetilmesinde görev alır ve kendi basınçlı kap özellikleri bulunabilir. Kazan etiketiyle aynı ekipman gibi kaydedilmesi izlenebilirliği azaltır.
Sisteme sürekli su basılması normal midir
Kaçak, genleşme veya işletme problemi belirtisi olabilir. Yeni su eklemek sebebi gidermez; basınç ve sıcaklık geçmişi ile bakım kayıtları birlikte değerlendirilir.
Emniyet tahliye borusu kapatılabilir mi
Koruma işlevini engelleyen kapatma veya daraltma uygun değildir. Tahliyenin güvenli yere yönlendirilmesi ve tasarımına uygunluğu yetkin kişilerce değerlendirilmelidir.
Pompa çalıştığı halde dolaşım neden yetersiz olabilir
Hava birikmesi, kapalı vana, kir tutucu tıkanması veya yanlış çalışma noktası etkili olabilir. Motor sesi tek başına yeterli dolaşımı göstermez.
Gidiş dönüş sıcaklık farkı için tek sınır verilebilir mi
Hayır. Tasarım ve işletme rejimine bağlıdır. Düşük veya yüksek fark kendi başına evrensel arıza eşiği değildir; debi ve yükle birlikte yorumlanır.
Brülör bakımı bütün kazan emniyetini doğrular mı
Hayır. Yanma sistemi ile basınç, sıcaklık ve su tarafı korumaları farklı görevler üstlenir. Kontrol kapsamı bileşenlere ayrılmalıdır.
Isıtıcı her zaman kalorifer kazanı sayılır mı
Hayır. Özellikle proses veya CNG ısıtıcılarında yapı, basınç, sıcaklık ve onay belgeleri belirleyicidir. Ticari cihaz adıyla mevzuat sınıfı atanmaz.
Sıcak yüzey yalıtımı neden kontrol edilir
Temas yanığı ve enerji kaybı açısından önemlidir; ayrıca yalıtım altındaki sızıntı belirtileri gözlenebilir. Yalıtımın varlığı gövde bütünlüğünün kanıtı değildir.
Kontrol yazın yapılabilir mi
Fiziksel inceleme yapılabilir, ancak işletme performansı için gerekli çalışma koşulları sağlanmalıdır. Soğuk sistemde doğrulanamayan sıcak işletme işlevleri açıkça sınırlama olarak belirtilir.
Kazan dairesi havalandırması su devresi raporuna dahil midir
Kapsam açıkça belirtilmelidir. Yanma havası ve mahal havalandırması ayrı tesisat ilişkileridir; kazan gövdesi muayenesi bunların performansını otomatik doğrulamaz.
Açık ve kapalı genleşme düzenleri aynı şekilde mi incelenir
Hayır. Emniyet ve bağlantı ilkeleri farklıdır. Gerçek devre tipi belirlenmeden kapalı genleşme kabının kriterleri açık sisteme aynen uygulanmaz.
Pompa yönünün doğru olması bütün radyatörlerin ısınmasını sağlar mı
Tek başına sağlamaz. Devre dengesi, vana konumları ve hava birikmesi de etkilidir; her şikâyet pompa arızası olarak yazılmaz.
Isıtma Tesisatı kontrolü için süre ve yasal kapsam nasıl belirlenir
Bu üst başlık tek bir ekipman sınıfı değildir. EK III Tablo 1 kapsamındaki basınçlı kaplar ve Tablo 3 kapsamındaki tesisatlar ayrı belirlenir. Bütün boru, pompa ve yardımcı elemanlara yalnızca bu sayfanın adından hareketle ortak yıllık yasal süre atanmaz. Kapsam dışındaki teknik güvenlik kontrolleri üretici, proje ve risk koşullarına göre planlanır.
Isıtma Tesisatı için hangi teknik standartlar seçilir
EN 12828: Binalardaki su bazlı ısıtma sistemlerinin tasarımına yöneliktir. Proses buharı veya her sıcaklık sınıfı için sınırsız bir muayene standardı değildir. Kazan ve genleşme kabı belgeleri: Basınçlı kap kimliği, kullanım sınırları ve üretici güvenlik fonksiyonları ayrı değerlendirilir; bütün tesisata tek etiketle yaklaşılmaz. Türkiye’de uygulanacak TS karşılığı, baskı ve kapsam ayrıca doğrulanır.
İlgili hizmet sayfaları
Bu sayfa Mekanik tesisatlar periyodik kontrolü başlığının alt konularından biridir. Tesisinizdeki diğer mekanik sistemler için:
- Havalandırma ve Klima Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Yangın Söndürme Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Yangın Pompası ve Pompa Grubu Periyodik Kontrolü
- Sprinkler Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Yangın Dolabı ve Hidrant Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Basınçlı Hava Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Soğutma Tesisatı Periyodik Kontrolü
- Endüstriyel Gaz Tesisatı Kontrolü
- Doğal Gaz ve CNG Besleme Tesisatı Güvenlik Kontrolü
- Toz Toplama ve Lokal Emiş Tesisatı Kontrolü
- Duman Tahliye ve Basınçlandırma Tesisatı Kontrolü
Mekanik tesisat dışındaki kontrol ve ölçüm hizmetlerimiz:
- Kaldırma ve iletme ekipmanları periyodik kontrolü
- Basınçlı kap ve ekipmanlar periyodik kontrolü
- Elektrik tesisatı ve topraklama periyodik kontrolü
- Tahribatsız muayene (NDT)
- İş hijyeni ve ortam ölçümleri
- Hizmet verilen iller
Hizmet kapsamının planlanması
Isıtma Tesisatı Periyodik Kontrolü için ekipman adedi, model veya proje, tesis konumu, önceki rapor ve duruş bilgisi üzerinden kapsam belirlenebilir. SÖZTEK ile görüşmede hangi bileşenlerin ve hangi deneylerin dahil olduğu netleştirilmelidir. Teknik inceleme yapılmadan uygunluk sonucu taahhüt edilmez.
Isıtma Tesisatı Periyodik Kontrolü kapsamını netleştirmek için ekipman listesi, proje, önceki raporlar ve uygun duruş zamanını paylaşabilirsiniz. Teklif talep formunu doldurarak kapsam ve program teklifi isteyebilirsiniz.
Kaynaklar ve teknik güncelleme
K1 Yönetmelik resmi kurum kopyası ve EK III tabloları
K2 ÇSGB 23 Aralık 2025 değişiklik açıklaması
Kaynak gözden geçirme tarihi 21 Eylül 2026. K1 Aralık 2025 kurum kopyasıdır ve K2 değişiklik açıklamasıyla birlikte okunmalıdır. Kontrol tarihinde yürürlükteki konsolide düzenleme esas alınır. Katalog bağlantıları standartların kapsamını açıklar; tam standart metni yerine geçmez. Yabancı rehberlerdeki yasal süreler Türkiye için kullanılmaz.
