Sizi
Arayalım

Isıtma Tesisatı Periyodik Kontrolü

Genleşme ve emniyet yolu, sıcaklık ve dolaşım ile limit ve durdurma başlıklarında inceleme, ölçüm ve fonksiyon doğrulaması. Kontrol süresi ve mevzuat dayanağı, kaydedilecek kanıt, deney sınırlamaları ve kabul kararının nasıl kurulduğu — SÖZTEK'in hazırladığı teknik rehber.

Isıtma Tesisatı Periyodik Kontrolü

Isıtma Tesisatı Periyodik Kontrolü, ısı üreticisi, pompa ve emniyet, gidiş ve dönüş, ısı yayıcılar bölümlerinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Bu teknik rehber; tesis yöneticisi, bakım sorumlusu ve kontrol hazırlığını yürüten kişiler için kapsamı, kanıtları ve uygulama sırasını açıklar. Muayene ve deneyler yetkin kişilerce, ekipmana özel güvenli test planıyla yapılır; metin üretici kullanım veya müdahale talimatının yerine geçmez.

Kapsam ve çalışma prensibi

Kazan, pompa, genleşme tankı ve ısıtma devresi birlikte çalışır fakat kontrol sınıfları ayrı olabilir. Isıl konforun sağlanması basınç güvenliğini tek başına göstermez.

Kontrol süresi ve mevzuat dayanağı

Bu üst başlık tek bir ekipman sınıfı değildir. EK III Tablo 1 kapsamındaki basınçlı kaplar ve Tablo 3 kapsamındaki tesisatlar ayrı belirlenir. Bütün boru, pompa ve yardımcı elemanlara yalnızca bu sayfanın adından hareketle ortak yıllık yasal süre atanmaz. Kapsam dışındaki teknik güvenlik kontrolleri üretici, proje ve risk koşullarına göre planlanır. [K1, K2]

Yönetmelik madde 7 ve EK III ilgili tablo satırı birlikte ele alınır. 23 Aralık 2025 değişikliği kapsamın tablolardaki ekipman ve ekipman gruplarına göre belirlenmesini vurgular. Günlük işletme gözetimi, bakım ve periyodik kontrol farklı faaliyetlerdir. Arıza veya güvenliği etkileyen değişiklikte takvim beklemek uygun değildir. Kontrol tarihinde geçerli düzenleme ve ekipmana özgü Bakanlık kriteri ayrıca doğrulanır.

Standartların seçimi ve kapsam sınırları

Aşağıdaki teknik kaynaklar birer kapsam eşleştirmesidir. Tasarım standardı, bakım gereği ve yasal periyodik kontrol dönemi aynı şey değildir. Mevzuatta yer alan TS atfı ile güncel uluslararası baskı ayrı kaydedilir. Standart numarası tek başına uygulanabilirlik veya uygunluk kanıtı sayılmaz. [T1 ve devamı]

Teknik kaynakUygulama sınırı
EN 12828Binalardaki su bazlı ısıtma sistemlerinin tasarımına yöneliktir. Proses buharı veya her sıcaklık sınıfı için sınırsız bir muayene standardı değildir.
Kazan ve genleşme kabı belgeleriBasınçlı kap kimliği, kullanım sınırları ve üretici güvenlik fonksiyonları ayrı değerlendirilir; bütün tesisata tek etiketle yaklaşılmaz.

Standartların tam metinleri üzerinden ekipmana uygun madde, deney koşulu ve kabul sınırı belirlenmelidir. Bu rehberde sayısal limit bulunmaması, testin limitsiz yapılabileceği anlamına gelmez.

Isıtma Tesisatı Periyodik Kontrolü bileşenleri ve kontrol sınırları
Bileşenler ve kontrol sınırları

Ayrıntılı teknik inceleme

Genleşme ve emniyet

Genleşme düzeni, emniyet donanımı ve bağlantıların proje ile uyumu incelenir. Vana konumları güvenlik elemanlarının işlevini engellememelidir. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.

Sirkülasyon

Pompa yönü, titreşim, kaçak ve devre dolaşımı değerlendirilir. Gidiş dönüş değerleri çalışma koşuluyla birlikte kaydedilir. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.

Sıcak yüzey ve izolasyon

Yanık riski, izolasyon hasarı ve erişim güzergahları incelenir. Kazanın yanma ve baca kontrolleri ayrı teknik kapsamla ilişkilendirilir. İncelemenin yapıldığı bölge açıkça tanımlanır. Erişim veya çalışma koşulu nedeniyle doğrulanamayan noktalar raporda sınırlama olarak gösterilir; görülmeyen bir bölüm uygun kabul edilmez.

Kontrol hazırlığı ve güvenli uygulama

Ekipman kimliği, kullanım kılavuzu, önceki raporlar, bakım kayıtları ve yapılan değişiklikler hazırlanır. Proje gerektiren tesislerde güncel proje sahadaki düzenle karşılaştırılır. Kapsam, teknik çizim veya envanter üzerinde tanımlanır; yardımcı sistemlerin dahil olup olmadığı önceden kararlaştırılır.

Duruş, erişim ve enerji izolasyonu kontrol ekibiyle koordine edilir. Basınç, sıcaklık, elektrik ve hareket kaynakları ayrı dikkate alınır. Emniyet devrelerini etkisizleştirerek veya koruyucuları açık bırakarak normal çalışma deneyi yapılmaz. Bu metin sökme, basınçlandırma veya arıza giderme talimatı değildir.

Isıtma Tesisatı Periyodik Kontrolü güvenli uygulama aşamaları
Güvenli kontrol uygulama sırası

Ölçüm ve fonksiyon doğrulaması

Ölçümün amacı önce tanımlanır: görünür hasar incelemesi, performans ölçümü ve güvenlik fonksiyonu testi farklı kanıtlar üretir. Test öncesinde beklenen davranış, test koşulu ve güvenli durdurma yöntemi belirlenir. Uygun ölçüm aracı seçilir; cihaz kimliği ve kalibrasyon bilgisi kayıtla ilişkilendirilir.

Bir düğmenin, motorun veya göstergenin çalışması tüm güvenlik zincirini doğrulamaz. Sonuç ilgili bileşen ve çalışma modu için yorumlanır. Aynı sistemde farklı çalışma modları varsa hangi modun değerlendirildiği açıkça yazılır. Yapılmayan deney yapılmış gibi olumlu işaretlenmez.

Bulguların raporlanması

Bulgu; ekipman kimliği, konum, yöntem, gözlem veya ölçüm ve kabul kaynağıyla birlikte kaydedilir. Fotoğraf açıklaması bulgunun yerini göstermelidir. Bakımın tamamlanması ile düzeltmenin doğrulanması ayrı aşamalardır. Güvenlik fonksiyonu üzerinde işlem yapılmışsa ilgili işlevin yeniden değerlendirilmesi gerekir.

İşletme takip şablonu

Bu tablo hazırlık ve takip içindir; resmi kontrol raporu değildir.

Kayıt alanıDoldurulacak bilgi
Ekipman ve konumSeri numarası ve saha tanımı
Kontrol sınırıDahil olan cihaz ve alt sistemler
Teknik dayanakProje ve standart sürümü
Bulgu ve kanıtÖlçüm, fotoğraf ve rapor referansı
DüzeltmeYapılan işlem ve doğrulama kaydı
TakvimSüre gerekçesi ve sonraki tarih

Adım adım teknik kontrol planı

Aşağıdaki adımlar teknik planlama içindir. Ön incelemede çatlak, kontrolsüz kaçak, etkisiz koruma veya güvenli erişim eksikliği saptanırsa dinamik teste geçilmez. Testin iptal nedeni kayıt altına alınır. Basınçlandırma, koruma ayarı ve güvenlik devresine müdahale için yalnızca ekipmana özel yetkili prosedür kullanılmalıdır.

Kimlik ve tasarım koşullarını eşleştirme

Isı üreticisi bölümünden başlayarak Pompa ve emniyet, Gidiş ve dönüş, Isı yayıcılar bağlantılarını proje veya makine şemasında izleyin. Etiket ve teknik dosya aynı varlığa ait olmalıdır. Yenilenen bileşenler, değişen çalışma modları ve önceki kontrolün kapsam dışı bıraktığı alanlar plana işlenir.

Güvenli test hazırlığı

Gaz, basınç, sıcaklık ve elektrik kaynaklarını ayrı tanımlayın. Test noktasına erişim, tahliye güzergâhı ve başka kullanıcıların etkilenmesi değerlendirilir. Hatları gevşeterek basınç kontrolü veya açık alevle kaçak araması yapılmaz.

Genleşme ve emniyet yolu incelemesi

Genleşme düzenini projede izleyin; kazanla koruma elemanları arasındaki bağlantıyı ve görünür vana durumlarını inceleyin. Basınçlı kabın kimliğini ayrı kaydedin.

Kaydedilecek kanıt: Kap kimliği ve bağlantı şeması. Sık su eklenmesi normal kabul edilmeden nedeni araştırılır.

Sıcaklık ve dolaşım incelemesi

Normal işletme koşulunda gidiş ve dönüş ölçümlerini, pompa modunu ve devrelerin ısınmasını karşılaştırın. Tek bir sıcak radyatör tüm devreyi temsil etmez.

Kaydedilecek kanıt: Sıcaklık noktası, pompa modu ve dış koşul. Dengesiz ısınma yalnızca kazan kapasitesine bağlanmaz.

Limit ve durdurma incelemesi

Üretici yöntemine göre normal sıcaklık kontrolü ile bağımsız güvenlik sınırlandırmasını ayırın. Gerçek tehlikeli aşırı ısıtma oluşturmayın.

Kaydedilecek kanıt: Fonksiyon adı ve güvenli test yöntemi. Termostat göstergesinin değişmesi güvenlik limitörünün işlevini kanıtlamaz.

Kontrol sonrası normal duruma dönüş

Test için değiştirilen işletme durumlarını kayıt üzerinden geri doğrulayın. Vana, otomatik kumanda ve alarm durumları saha sorumlusuyla karşılaştırılır. Bulguların giderildiğine dair bakım kaydı, gerekirse yeniden fonksiyon doğrulamasıyla tamamlanır. Test yapılmayan bölüm için olumlu sonuç yazılmaz.

Ölçüm noktaları ve kabul kararının kurulması

Isıtma Tesisatı Periyodik Kontrolü ölçüm ve kanıt kayıt noktaları
Ölçüm ve kayıt noktaları
Kontrol konusuKaydedilecek kanıtKararda dikkat edilecek nokta
Genleşme ve emniyet yoluKap kimliği ve bağlantı şemasıSık su eklenmesi normal kabul edilmeden nedeni araştırılır.
Sıcaklık ve dolaşımSıcaklık noktası, pompa modu ve dış koşulDengesiz ısınma yalnızca kazan kapasitesine bağlanmaz.
Limit ve durdurmaFonksiyon adı ve güvenli test yöntemiTermostat göstergesinin değişmesi güvenlik limitörünün işlevini kanıtlamaz.

Ölçüm cihazının kimliği, aralığı ve uygun kalibrasyon bilgisi sonuçla ilişkilendirilir. Eşik değere yakın bir ölçümde çözünürlük, belirsizlik ve tekrar edilebilirlik dikkate alınır. Kabul kaynağı gösterilmeden yalnızca normal veya çalışıyor ifadesiyle karar verilmez. Eksik proje ya da bilinmeyen tasarım koşulu sonucu etkiliyorsa sınırlama açıkça yazılır.

Uygunsuzlukların ele alınması

Bulguyu bileşen, konum, gözlem ve teknik dayanak olarak kaydedin. Örneğin genleşme ve emniyet yolu için görülen sorun, hangi kanıtın eksik veya hangi işlevin başarısız olduğunu açıklamalıdır. Sadece bakımı yapılmalı ifadesi düzeltmenin ne olacağını göstermez. Kritik güvenlik şüphesinde güvenli duruma geçiş ve kullanımın sınırlandırılması saha prosedürüne göre yönetilir. Hafif ve ağır kusur ifadeleri, Bakanlığın ilgili ekipman için bu sınıfları tanımladığı kriterler varsa o çerçevede kullanılır; bu rehber yeni bir resmî kusur sınıfı üretmez. [K2 EK III 1.9.1]

Teknik şartnameye eklenebilecek kapsam maddeleri

Aşağıdaki metinler hizmet kapsamını tanımlamak için uyarlanabilir; mevzuatın birebir alıntısı değildir.

  1. Kontrol sınırı; Isı üreticisi, Pompa ve emniyet, Gidiş ve dönüş, Isı yayıcılar bileşenlerini ve varsa bunların emniyet arayüzlerini açıkça tanımlamalıdır. Dahil edilmeyen sistemler teklif ve raporda belirtilmelidir.
  2. Yöntem; genleşme ve emniyet yolu, sıcaklık ve dolaşım, limit ve durdurma başlıkları için uygulanacak inceleme, ölçüm ve fonksiyon doğrulamalarını içermelidir. Kabul kaynağı ve çalışma koşulu her ölçüm kaydıyla ilişkilendirilmelidir.
  3. Rapor; ekipman kimliği, kontrol sınırı, teknik dayanak, kullanılan cihazlar, bulgular, deney sınırlamaları ve sonuç içermelidir. Bakım sonrası doğrulama gerektiren işlevler açıkça belirtilmelidir.
  4. Kontrol takvimi; ilgili ekipman sınıfı ve yasal dönemle gerekçelendirilmelidir. Teknik öneriyle seçilmiş bir yıllık plan, mevzuatta bütün sistem için verilmiş kesin süre gibi gösterilmemelidir.

Doldurulabilir teknik kayıt örneği

Bu boş şablon kontrol hazırlığı ve bulgu takibi içindir; imzalı resmî muayene raporunun yerine geçmez.

AlanKayıt
Ekipman veya sistem kimliği........................................................
Kontrol edilen bölüm........................................................
Çalışma koşulu ve mod........................................................
Ölçüm ve birim........................................................
Kabul kaynağı ve kriter........................................................
Bulgu ve fotoğraf numarası........................................................
Düzeltme ve yeniden doğrulama........................................................

Sık sorulan teknik sorular

Isıtma tesisatı kontrolü kazan kontrolüyle aynı mıdır

Hayır. Kazan bir bileşendir; pompalar, dağıtım, genleşme ve emniyet bağlantıları daha geniş tesisatı oluşturur. Raporlarda kapsam sınırı açık olmalıdır.

Genleşme tankı neden ayrı tanımlanır

Isıl genleşmenin yönetilmesinde görev alır ve kendi basınçlı kap özellikleri bulunabilir. Kazan etiketiyle aynı ekipman gibi kaydedilmesi izlenebilirliği azaltır.

Sisteme sürekli su basılması normal midir

Kaçak, genleşme veya işletme problemi belirtisi olabilir. Yeni su eklemek sebebi gidermez; basınç ve sıcaklık geçmişi ile bakım kayıtları birlikte değerlendirilir.

Emniyet tahliye borusu kapatılabilir mi

Koruma işlevini engelleyen kapatma veya daraltma uygun değildir. Tahliyenin güvenli yere yönlendirilmesi ve tasarımına uygunluğu yetkin kişilerce değerlendirilmelidir.

Pompa çalıştığı halde dolaşım neden yetersiz olabilir

Hava birikmesi, kapalı vana, kir tutucu tıkanması veya yanlış çalışma noktası etkili olabilir. Motor sesi tek başına yeterli dolaşımı göstermez.

Gidiş dönüş sıcaklık farkı için tek sınır verilebilir mi

Hayır. Tasarım ve işletme rejimine bağlıdır. Düşük veya yüksek fark kendi başına evrensel arıza eşiği değildir; debi ve yükle birlikte yorumlanır.

Brülör bakımı bütün kazan emniyetini doğrular mı

Hayır. Yanma sistemi ile basınç, sıcaklık ve su tarafı korumaları farklı görevler üstlenir. Kontrol kapsamı bileşenlere ayrılmalıdır.

Isıtıcı her zaman kalorifer kazanı sayılır mı

Hayır. Özellikle proses veya CNG ısıtıcılarında yapı, basınç, sıcaklık ve onay belgeleri belirleyicidir. Ticari cihaz adıyla mevzuat sınıfı atanmaz.

Sıcak yüzey yalıtımı neden kontrol edilir

Temas yanığı ve enerji kaybı açısından önemlidir; ayrıca yalıtım altındaki sızıntı belirtileri gözlenebilir. Yalıtımın varlığı gövde bütünlüğünün kanıtı değildir.

Kontrol yazın yapılabilir mi

Fiziksel inceleme yapılabilir, ancak işletme performansı için gerekli çalışma koşulları sağlanmalıdır. Soğuk sistemde doğrulanamayan sıcak işletme işlevleri açıkça sınırlama olarak belirtilir.

Kazan dairesi havalandırması su devresi raporuna dahil midir

Kapsam açıkça belirtilmelidir. Yanma havası ve mahal havalandırması ayrı tesisat ilişkileridir; kazan gövdesi muayenesi bunların performansını otomatik doğrulamaz.

Açık ve kapalı genleşme düzenleri aynı şekilde mi incelenir

Hayır. Emniyet ve bağlantı ilkeleri farklıdır. Gerçek devre tipi belirlenmeden kapalı genleşme kabının kriterleri açık sisteme aynen uygulanmaz.

Pompa yönünün doğru olması bütün radyatörlerin ısınmasını sağlar mı

Tek başına sağlamaz. Devre dengesi, vana konumları ve hava birikmesi de etkilidir; her şikâyet pompa arızası olarak yazılmaz.

Isıtma Tesisatı kontrolü için süre ve yasal kapsam nasıl belirlenir

Bu üst başlık tek bir ekipman sınıfı değildir. EK III Tablo 1 kapsamındaki basınçlı kaplar ve Tablo 3 kapsamındaki tesisatlar ayrı belirlenir. Bütün boru, pompa ve yardımcı elemanlara yalnızca bu sayfanın adından hareketle ortak yıllık yasal süre atanmaz. Kapsam dışındaki teknik güvenlik kontrolleri üretici, proje ve risk koşullarına göre planlanır.

Isıtma Tesisatı için hangi teknik standartlar seçilir

EN 12828: Binalardaki su bazlı ısıtma sistemlerinin tasarımına yöneliktir. Proses buharı veya her sıcaklık sınıfı için sınırsız bir muayene standardı değildir. Kazan ve genleşme kabı belgeleri: Basınçlı kap kimliği, kullanım sınırları ve üretici güvenlik fonksiyonları ayrı değerlendirilir; bütün tesisata tek etiketle yaklaşılmaz. Türkiye’de uygulanacak TS karşılığı, baskı ve kapsam ayrıca doğrulanır.

İlgili hizmet sayfaları

Bu sayfa Mekanik tesisatlar periyodik kontrolü başlığının alt konularından biridir. Tesisinizdeki diğer mekanik sistemler için:

Mekanik tesisat dışındaki kontrol ve ölçüm hizmetlerimiz:

Hizmet kapsamının planlanması

Isıtma Tesisatı Periyodik Kontrolü için ekipman adedi, model veya proje, tesis konumu, önceki rapor ve duruş bilgisi üzerinden kapsam belirlenebilir. SÖZTEK ile görüşmede hangi bileşenlerin ve hangi deneylerin dahil olduğu netleştirilmelidir. Teknik inceleme yapılmadan uygunluk sonucu taahhüt edilmez.

Isıtma Tesisatı Periyodik Kontrolü kapsamını netleştirmek için ekipman listesi, proje, önceki raporlar ve uygun duruş zamanını paylaşabilirsiniz. Teklif talep formunu doldurarak kapsam ve program teklifi isteyebilirsiniz.

Kaynaklar ve teknik güncelleme

K1 Yönetmelik resmi kurum kopyası ve EK III tabloları

K2 ÇSGB 23 Aralık 2025 değişiklik açıklaması

T1 EN 12828 tasarım kapsamı

Kaynak gözden geçirme tarihi 21 Eylül 2026. K1 Aralık 2025 kurum kopyasıdır ve K2 değişiklik açıklamasıyla birlikte okunmalıdır. Kontrol tarihinde yürürlükteki konsolide düzenleme esas alınır. Katalog bağlantıları standartların kapsamını açıklar; tam standart metni yerine geçmez. Yabancı rehberlerdeki yasal süreler Türkiye için kullanılmaz.