LPG tankı periyodik kontrolü, ekipmanın kullanım sırasında güvenli durumda kalıp kalmadığının muayene ve uygulanabilir testlerle değerlendirilmesidir. Bu rehber korozyon, gaz kaçağı ve güvenlik donanımı arızaları konularına odaklanır. Kontrol kapsamı, ekipmanın imalat dokümanı ve gerçek kullanım koşullarıyla belirlenir; bakım kaydı ile periyodik kontrol raporu ayrı tutulur.
Kontrol süresi ve uygulanacak mevzuat
Yazılı plandaki sürede muayene; 10 yıl sonunda yeniden değerlendirme. Bu ifade ekipmanın ilgili sınıfa girmesi ve uygulanabilir standardın hükümleriyle birlikte değerlendirilir. [K1, K2]
Yeraltı ve yerüstü LPG tankları için güncel Tablo 1 ifadesi yazılı plandaki sürede muayene ve on yıl sonunda yeniden değerlendirmedir. Yazılı planı işveren ilgili standartlara göre hazırlar. Bu hüküm, tankın on yıl boyunca kontrolsüz kullanılabileceği anlamına gelmez. Plan, kontrol faaliyetlerini ve bunların zamanlarını tanımlamalıdır. [K2]
Tank gövdesi, nozullar, destekler, aşınma ve korozyon, güvenlik donanımları ve ulaşılabilen bağlantılar değerlendirilir. Yeraltı tankında kaplama ve katodik koruma verileri; yerüstü tankında destek ve dış ortam etkileri önem kazanır. Sabit LPG tankı, taşınabilir LPG tüpü ve araç LPG yakıt tankı aynı ekipman değildir. Birinin kontrol süresi diğerine aktarılamaz. Planın standardı, kapsamı ve önceki sonuçları dosyada bulunmalıdır.
Standartlar ve teknik kapsam
EK III Tablo 1 LPG satırındaki ilgili standartlar ve işverenin standart esaslı yazılı planı. Bunlar ekipmanın tasarımıyla eşleştirilerek kullanılır; her standart bütün alt türlere uygulanmaz. İmalat tarihine ve onayına uygun sürüm ile periyodik kontrole ilişkin hükümler belirlenir. Tam standart metni ve üretici dokümanı görülmeden sayısal kabul veya ret sınırı üretilmez. [K1 EK III 1.11 ve 2.1.5]
23 Aralık 2025 değişikliği yeraltı ve yerüstü ifadelerini aynı satırda toplamıştır. Yazılı plan, işveren tarafından ilgili standartlara göre hazırlanır. LPG tankındaki özel satır, diğer tankların yıllık veya üç yıllık test metniyle mekanik biçimde değiştirilmemelidir. [K2]

İncelenen bileşenler ve teknik kontrol kapsamı — açıklayıcı şema
Teknik inceleme noktaları
Aşağıdaki kapsam bir kontrol planı oluşturmak içindir. Kabul kararı, yetkili kişinin uygun yöntemle elde ettiği bulgular ve ilgili teknik ölçütlerle verilir.
Tank ve nozullar
Gövde, bağlantı, kaçak ve korozyonun değerlendirilmesi. Bulguların yeri ve kapsamı kaydedilir. Önceki rapordaki aynı bölgeyle karşılaştırma yapılması, değişimin izlenmesini sağlar; incelenemeyen alanlar açıkça belirtilir.
Yeraltı uygulaması
Kaplama ve katodik koruma kayıtlarının tank muayenesiyle ilişkilendirilmesi. Bulguların yeri ve kapsamı kaydedilir. Önceki rapordaki aynı bölgeyle karşılaştırma yapılması, değişimin izlenmesini sağlar; incelenemeyen alanlar açıkça belirtilir.
Yerüstü uygulaması
Destekler, dış ortam etkileri ve ulaşılabilen yüzeyler. Bulguların yeri ve kapsamı kaydedilir. Önceki rapordaki aynı bölgeyle karşılaştırma yapılması, değişimin izlenmesini sağlar; incelenemeyen alanlar açıkça belirtilir.
Yazılı plan
Faaliyetler, aralıklar, yöntemler ve on yıllık yeniden değerlendirmenin takibi. Bulguların yeri ve kapsamı kaydedilir. Önceki rapordaki aynı bölgeyle karşılaştırma yapılması, değişimin izlenmesini sağlar; incelenemeyen alanlar açıkça belirtilir.
Kontrol uygulamasının aşamaları
Muayene ve test, güvenli çalışma koşulları oluşturulmadan başlatılmaz. Aşağıdaki aşamalar işi planlamak içindir; basınçlandırma veya ekipmana müdahale talimatı değildir.
1 Ekipmanı ve kontrol sınırını tanımlama
Etiket, imalat standardı ve önceki rapor aynı ekipmanla eşleştirilir. Gövde, bağlantı, kaçak ve korozyonun değerlendirilmesi.
2 Güvenli erişimi hazırlama
İşveren ve kontrol ekibi duruş, izolasyon, akışkan ve sıcaklık koşullarını koordine eder. Kapalı alana giriş veya tehlikeli akışkan söz konusuysa ilgili izin ve önlemler ayrıca planlanır.
3 Muayene ve fonksiyonları değerlendirme
Kaplama ve katodik koruma kayıtlarının tank muayenesiyle ilişkilendirilmesi. Destekler, dış ortam etkileri ve ulaşılabilen yüzeyler. Fonksiyon testi yapılmayan bir eleman yalnızca görünümüne dayanılarak çalışır kabul edilmez.
4 Gerekli test ve ölçümleri uygulama
Yöntem, test koşulları ve kabul ölçütü ekipman dokümanına bağlanır. Ölçüm cihazı tanımı, kalibrasyon bilgisi ve ölçüm bölgesi kaydedilir; sonuç uygun teknik sınırla karşılaştırılır.
5 Sonuç ve takip kaydını tamamlama
Uygunsuzluklar ekipman kimliğiyle ilişkilendirilir. Kullanıma etkisi, düzeltme ihtiyacı ve sonraki kontrol tarihi raporlanır. Bakımın tamamlanmasıyla kontrol kararının verilmesi ayrı kayıtlar halinde izlenir.

Kontrol uygulamasının beş aşaması — açıklayıcı şema
Test yönteminin seçimi
Bu ekipman grubunun özel süre ve yöntem hükümleri esas alınır. Diğer basınçlı kaplardan alınan yıllık test veya 1,5 kat katsayısı otomatik olarak uygulanmaz. Muayene, sızdırmazlık kontrolü, kalınlık ölçümü ve dayanım testi farklı sorulara cevap verir; biri diğerinin yerine ancak uygulanabilir hüküm izin veriyorsa kullanılabilir. Gerekli erişim ve test koşulları standart, imalat dokümanı ve yetkili kontrol planıyla belirlenir. [K1, K2]
Hizmet şartnamesine eklenebilecek maddeler
Aşağıdaki Ş maddeleri örnek şartname hükümleridir, mevzuat madde numarası değildir. Ekipmanın gerçek kapsamına göre uyarlanır.
Ş1 Ekipmana özgü kapsam
Tank ve nozullar ve yeraltı uygulaması incelemelerinin sınırları raporda belirtilir. Kapsam dışı bırakılan bileşenler açıkça yazılır. Ekipmanın seri numarası ve kullanılan teknik dayanak izlenebilir tutulur. [K1 EK III 1.7]
Ş2 Yöntem ve ölçüt
Korozyon, gaz kaçağı ve güvenlik donanımı arızaları için seçilen muayene ve doğrulama yöntemleri belirtilir. Cihaz kayıtları ile sayısal sonuçlar, karşılaştırılan standart veya üretici ölçütüyle birlikte raporlanır. Kontrol edilmeyen bir fonksiyon için olumlu sonuç yazılmaz.
Ş3 Yetki ve uygunsuzluk takibi
İlgili personel ve kuruluş yetkileri doğrulanır. İş ekipmanı kapsamındaki zorunlu periyodik kontrolde İSG KATİP sözleşmesi en geç bir gün önce karşılıklı onaylanır. Kusur derecelendirmesi yalnızca Bakanlığın buna ilişkin kriterleri bulunan kapsamda kullanılır; güvenli olmadığı belirlenen ekipmanın uygunsuzluğu giderilmeden kullanımına devam edilmez. [K1, K2]
İşletme takip şablonu
Bu alanlar kontrol kayıtlarının izlenmesi içindir; kendiliğinden uygunluk raporu oluşturmaz.
Kayıt | İşletme tarafından izlenecek bilgi |
|---|---|
Ekipman kimliği | Seri numarası ve tesis konumu |
Kontrol dayanağı | İlgili mevzuat ve standart sürümü |
Kritik kapsam | Tank ve nozullar ve yerüstü uygulaması |
Bulgular | Rapor numarası ve düzeltme kaydı |
Takvim | Son ve sonraki kontrol tarihi |
Sık sorulan teknik sorular
Kaynak bağlantıları
K1 İş Ekipmanları Yönetmeliği resmî kurum kopyası ve EK III
K2 ÇSGB 23 Aralık 2025 değişikliği açıklaması
Basınçlı kap ve ekipmanlar ana rehberi
